Πέμπτη, 30 Μαρτίου 2017

ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ(ΠΟΥΕΝ) επί της Εισήγησης του δρ. Κ. Παπαδημητρίου, συντονιστή της Ομάδας Εργασίας για την Αναμόρφωση του Οργανισμού του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής




ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ


Πειραιάς, 17 Μαρτίου 2017


Απόψεις της ΠΟΥΕΝ επί της Εισήγησης του δρ. Κ. Παπαδημητρίου, συντονιστή της Ομάδας Εργασίας για την Αναμόρφωση του Οργανισμού του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής


Ι. Εισαγωγικά
Η εν λόγω εισήγηση αξίζει να σημειωθεί ότι υποβάλλεται στα πλαίσια μιας ομάδας εργασίας, η οποία τόσο ως προς τη συγκρότηση-σύνθεση της όσο και ως προς τη διαδικασία λειτουργίας της, χαρακτηρίστηκε για πρώτη από τις αρχές της διαφάνειας, της συμμετοχής και της ουσιαστικής διαβούλευσης όλων των εμπλεκόμενων υπηρεσιακών και συνδικαλιστικών φορέων.


Η ανάθεση του συντονισμού της Ομάδας Εργασίας σε πρόσωπο που διασφαλίζει την επιστημονική κατάρτιση, τη διοικητική εμπειρία αλλά και την ουδετερότητα ως προς τις εμπλεκόμενες ομάδες συμφερόντων απεδείχθη η ορθότερη επιλογή καθώς για πρώτη φορά κατατίθεται επίσημη πρόταση ως προϊόν διαβούλευσης όλων των εμπλεκόμενων μερών , η οποία θα αποτελέσει εργαλείο λήψης της πολιτικής απόφασης του Κυβερνητικού Συμβουλίου Διοικητικής Μεταρρύθμισης.
Η ιστορική αναδρομή από τη συγκρότηση του Υπουργείου Ναυτικών το 1822 έως τη δημιουργία του σημερινού Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής το 2014 και η συνοπτική παρουσίαση των εξελίξεων στη δομή και την αποστολή του υπουργείου υπό το πρίσμα της ιστορικής συγκυρίας αναδεικνύει με σαφήνεια ότι η αρχική στρατιωτική δομή που κρίθηκε απαραίτητη και απεδείχθη
αποτελεσματική έως τα μέσα του προηγούμενου αιώνα, σταδιακά ξεπεράστηκε από τις παγκόσμιες οικονομικές-εμπορικές εξελίξεις.


Η προσαρμογή του κρατικού φορέα της ναυτιλίας σε ένα συνεχώς εξελισσόμενο οικονομικό περιβάλλον, ακόμα και κατά τη μεταπολίτευση, όπου έγιναν κάποιες αρχικές προσπάθειες πολιτικής στελέχωσης, ήλθε μέσω της συντηρητικής επιλογής της διεύρυνσης-επέκτασης των αρμοδιοτήτων του Λιμενικού Σώματος, που στελέχωνε παραδοσιακά το υπουργείο ναυτιλίας. Οι αρμοδιότητες του Λιμενικού Σώματος επεκτάθηκαν σταδιακά στο σχεδιασμό και την εφαρμογή δημόσιων πολιτικών που αφορούν στην οικονομία, στην παραγωγή, στις μεταφορές, στις συγκοινωνίες, στην εκπαίδευση, στην εργασία κ.α., επεκτάθηκαν σαφώς πέραν των στρατιωτικών-αστυνομικών-επιχειρησιακών αρμοδιοτήτων ενός ενστόλου σώματος υπαγόμενου στο στρατιωτικό ποινικό κώδικα.


Η μετάβαση στο νέο αιώνα, κατέδειξε τα όρια της συγκεκριμένης συντηρητικής επιλογής και από την πρώτη δεκαετία ξεκίνησαν προσπάθειες πολιτικοποίησης του μη στρατιωτικού-αστυνομικού-επιχειρησιακού αντικειμένου, είτε με την προσάρτησή του στο Υπουργείο Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας είτε με τη δημιουργία αυτόνομου Υπουργείου Θαλάσσιων Υποθέσεων, Νήσων και Αλιείας.


Αξίζει να σημειωθεί ότι καθόλη τη διάρκεια των εν λόγω αλλαγών και στη λογική της ήπιας μετάβασης οι μεταφερόμενες υπηρεσίες εξακολουθούσαν να στελεχώνονται κυρίως-αποκλειστικά από το ΛΣ-ΕΛΑΚΤ.


Εν τέλει η διοικητική μετάβαση σε πολιτικές δομές οργάνωσης δεν ολοκληρώθηκε, καθώς με την ανάδειξη της συγκυβέρνησης ΝΔ-ΠΑΣΟΚ-ΔΗΜΑΡ το 2012 επανεπελέγη το συντηρητικό μοντέλο του «Υπουργείου Ναυτιλίας και Αιγαίου», οπότε και συμπεριελήφθη ξανά το Λιμενικό Σώμα στη δομή του.
Όπως λοιπόν αποτυπώνεται η ιστορική συγκυρία στη δημιουργία και εξέλιξη των δομών του Υπουργείου, έτσι και ο σημερινός υπό αναμόρφωση Οργανισμός του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής (ΠΔ 103/2014) αποτελεί το αποτύπωμα της συγκυβέρνησης ΝΔ-ΠΑΣΟΚ.


Το ΠΔ103/2014 αποτυπώνει την απουσία ξεκάθαρης και συγκεκριμένης στόχευσης της συγκυβέρνησης ΝΔ-ΠΑΣΟΚ, η οποία αυτοαναιρέθηκε, καταστρατηγώντας το ν.4150/2013 που η ίδια ψήφισε στη βουλή.


Με το άρθρο 5 του Ν.4150/2013 ορίζεται ρητά η αποστολή-αρμοδιότητες του ΛΣ-ΕΛΑΚΤ και συγκεκριμένα προβλέπεται ότι στον τομέα της «ελληνικής εμπορικής ναυτιλίας» και στα «ζητήματα σχετικά με τους όρους και τις συνθήκες εργασίας επί των πλοίων και την εκπαίδευση των ναυτικών» η αρμοδιότητα του ΛΣ-ΕΛΑΚΤ είναι απλώς υποστηρικτική. Ενώ σύμφωνα με το άρθρο 1 του ΠΔ103/2014 προβλέπεται ότι το ΛΣ-ΕΛΑΚΤ «συμβάλλει στο σχεδιασμό της ναυτιλιακής πολιτικής, την ανάπτυξη της ναυτικής εκπαίδευσης και της ναυτικής εργασίας,….., το σχεδιασμό και την εφαρμογή της πολιτικής στις θαλάσσιες συγκοινωνίες», αρμοδιότητες που δεν συνάδουν με τον υποστηρικτικό ρόλο του ΛΣ-ΕΛΑΚΤ, όπως αυτός αναφέρεται στο Ν.4150/2013.


Άλλωστε στα πλαίσια της αξιολόγησης των τότε υφιστάμενων δομών και πέραν της διοικητικής αξιολόγησης, έπρεπε να γίνει αξιολόγηση ως προς την ορθή χρήση των οικονομικών-διοικητικών πόρων και την επιτυχία με το ελάχιστο κόστος (αποδοτικότητα), δηλαδή έπρεπε να αξιολογηθεί ως προς την εξοικονόμηση πόρων του Κρατικού Προϋπολογισμού.


Επί παραδείγματι αναφέρεται ότι το μισθολογικό κόστος της Κεντρικής Διοίκησης του Υπουργείου εξακολουθεί να είναι αυξημένο λόγω της στελέχωσης διοκητικών-οικονομικών-παραγωγικών υπηρεσιών με ένστολο προσωπικό. Η λογική των αυξημένων αποδοχών και των ευνοϊκότερων ρυθμίσεων συνταξιοδότησης του ΛΣ-ΕΛΑΚΤ συνάδει με την επιτέλεση της κύριας αποστολής του, που είναι η αστυνόμευση- ακτοφυλακή και των συνεπαγόμενων κινδύνων που διατρέχουν οι ένστολοι συνάδελφοι. Η τοποθέτηση όμως ενστόλων σε διοικητικές-παραγωγικές-οικονομικές υπηρεσίες (π.χ. Γενική Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών, Διεύθυνση Πληροφορικής, Διεύθυνση Λιμενικών Υποδομών, Διεύθυνση Οργάνωσης κ.α.) σε μία περίοδο κρίσιμη για τη φύλαξη των θαλασσίων συνόρων, είναι αντίθετη στην προσπάθεια εξοικονόμησης πόρων του Κρατικού Προϋπολογισμού και συνεπάγεται περιττή επιβάρυνση για τον έλληνα φορολογούμενο.


Ο τελευταίος Οργανισμός του Υπουργείου (Π.Δ.103/2014) δεν εισήγαγε καμία ουσιαστική καινοτομία στη διάρθρωση των υπηρεσιών και τον καταμερισμό των αρμοδιοτήτων σε αυτές, αντιθέτως αναπαρήγαγε διοικητικές παθογένειες προηγούμενων οργανωτικών σχημάτων. Αρμοδιότητες πολιτικής και οικονομικής φύσης ασκούνται από το ΛΣ-ΕΛΑΚΤ ενάντια σε κάθε σύγχρονη οργανωσιακή θεωρία, καθώς και στο ν.4150/2013, με περιττή επιβάρυνση του Κρατικού Προϋπολογισμού.


ΙΙ. Βασικές παρατηρήσεις επί της σημερινής οργανωτικής δομής και στελέχωσης του Υπουργείου



Α. Στη Γενική Γραμματεία του Υπουργείου υπάγεται το Αρχηγείο ΛΣ-ΕΛΑΚΤ, η Γενική Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών καθώς και η Διεύθυνση Διοικητικών Υπηρεσιών.
α) Στη δομή του Αρχηγείου ΛΣ-ΕΛΑΚΤ υπάγονται τέσσερις κλάδοι εκ των οποίων:
- Ο Κλάδος Α΄ Ασφάλειας και Αστυνόμευσης είναι ο μόνος που έχει αρμοδιότητες αμιγώς αστυνομικού-επιχειρησιακού χαρακτήρα και στελεχώνεται αμιγώς από το Λιμενικό Σώμα.
- Ο Κλάδος Δ΄ Διοίκησης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, ο οποίος επίσης στελεχώνεται αμιγώς από το Λιμενικό Σώμα, ασκεί διοικητικές, οργανωτικές και λοιπές υποστηρικτικές αρμοδιότητες του Αρχηγείου ΛΣ-ΕΛΑΚΤ αλλά παράλληλα παρέχει οριζόντιες υποστηρικτικές υπηρεσίες πληροφορικής, Γραμματειακής Υποστήριξης και επιστασίας κτιρίων στο σύνολο του υπουργείου.
- Ο Κλάδος Β΄Ναυτιλίας και ο Κλάδος Γ΄Ελέγχου Πλοίων έχουν αμιγώς πολιτικό-οικονομικό αντικείμενο αλλά στελεχώνονται κυρίως από στελέχη του ΛΣ-ΕΛΑΚΤ. Εξαίρεση αποτελούν η Διεύθυνση Μελετών Κατασκευών Πλοίων που υπάγεται στον Κλάδο Γ΄, καθώς και το Τμήμα Αποδεικτικών Ναυτικής Ικανότητας της Διεύθυνσης Ναυτικής Εκπαίδευσης και το Τμήμα Αναγνώρισης Θαλάσσιας Υπηρεσίας της Διεύθυνσης Ναυτικής Εργασίας που υπάγονται στον Κλάδο Β’ που στελεχώνονται αμιγώς από πολιτικό προσωπικό και αντιμετωπίζουν τεράστιες ελλείψεις προσωπικού.


Επίσης στον Κλάδο Β΄ και μέσω της Διεύθυνσης Ναυτικής Εκπαίδευσης υπάγονται οι Σχολές Εμπορικού Ναυτικού. Επισημαίνεται ότι το διδακτικό προσωπικό είναι πολιτικό προσωπικό, ενώ Διοικητής της σχολής είναι Αξιωματικός του ΛΣ-ΕΛΑΚΤ. Περαιτέρω και πέραν των τεράστιων ελλείψεων σε καθηγητές ναυτικής εκπαίδευσης, η διοικητική υποστήριξη των σχολών αντιμετωπίζει τεράστια προβλήματα καθώς οι πολιτικοί υπάλληλοι είναι ελάχιστοι (0 έως 4) σε κάθε σχολή και εν τέλει η διοικητική υποστήριξη των σχολών γίνεται από ενστόλους. Επισημαίνεται ότι το ίδιο μοντέλο διοίκησης εφαρμοζόταν και στο ΝΑΤ και στον Οίκο Ναύτου μέχρι τη δεκαετία του 1980, το οποίο όμως ξεπεράστηκε και έκτοτε η στελέχωση και διοίκηση των εν λόγω φορέων ασκείται από πολιτικό προσωπικό.
β) Η Γενική Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών στελεχώνεται κατά κύριο λόγο από στελέχη του ΛΣ-ΕΛΑΚΤ. Ο Προϊστάμενος σήμερα είναι αξιωματικός του ΛΣ-ΕΛΑΚΤ, ο οποίος σύμφωνα με το άρθρο 12 του ΠΔ103/2014 συμμετέχει στο Συμβούλιο Επιτελικού Σχεδιασμού του Αρχηγείου ΛΣ-ΕΛΑΚΤ. Ουσιαστικά, η ΓΔΟΥ αν και εκτός της δομής του Αρχηγείου ΛΣ-ΕΛΑΚΤ λειτουργεί ως παρακλάδι του και σε πολλές περιπτώσεις εντολές του Αρχηγείου δίδονται απευθείας στις υπηρεσίες της ΓΔΟΥ προς εκτέλεση, χωρίς να τηρείται η ιεραρχική δομή σύμφωνα με την οποία η ΓΔΟΥ υπάγεται στο Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου. Τέλος επισημαίνεται ότι ο Προϊστάμενος της ΓΔΟΥ αξιολογείται από τον Αρχηγό του ΛΣ-ΕΛΑΚΤ και όχι από το Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου, δηλαδή αξιολογείται από τον ανώτερο του στη δομή του Αρχηγείου ΛΣ-ΕΛΑΚΤ και όχι από τον άμεσο πολιτικό προϊστάμενό του όπως ισχύει για τους υπόλοιπους Γενικούς Διευθυντές του Ελληνικού Δημοσίου.
Στη ΓΔΟΥ υπάγονται οι κάτωθι οργανικές μονάδες:
- Διεύθυνση Προϋπολογισμού και Οικονομικής Πληροφόρησης (Στελέχωση ΛΣ-ΕΛΑΚΤ, εξαίρεση αποτελεί το Τμήμα Οικονομικής Παρακολούθησης Κεφαλαίου Ναυτικής Εκπαίδευσης και Εποπτευομένων Φορέων Γενικής Κυβέρνησης ΥΝΑ που στελεχώνεται με πολιτικό προσωπικό)
- Διεύθυνση Οικονομικής Διαχείρισης (στελέχωση ΛΣ-ΕΛΑΚΤ, εξαίρεση αποτελεί το Τμήμα Ειδικών Οικονομικών Θεμάτων που στελεχώνεται με πολιτικό προσωπικό)
- Διεύθυνση Προμηθειών και Εποπτείας Αποθηκών(στελέχωση ΛΣ-ΕΛΑΚΤ)
- Αυτοτελές Τμήμα Οικονομικής Διαχείρισης και Δημοσίων Επενδύσεων της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής (στελέχωση πολιτικό προσωπικό-εδρεύει στη Μυτιλήνη)
- Αποκεντρωμένη Μονάδα Κρατικών Ενισχύσεων επιπέδου Τμήματος (στελέχωση πολιτικό προσωπικό)
- Αυτοτελές Τμήμα Οικονομικής Διαχείρισης Πλοηγικών Υπηρεσιών (στελέχωση πολιτικό προσωπικό)
γ) Η Διεύθυνση Διοικητικών Υπηρεσιών στελεχώνεται αμιγώς από πολιτικό προσωπικό και αποτελείται από τα εξής τμήματα:
- Τμήμα Διοίκησης και Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού,
- Τμήμα Σχέσεων Κράτους – Πολίτη/Επιχειρήσεων,
- Τμήμα Υποστήριξης Εποπτευομένων Φορέων και Οργανωτικής Ανάπτυξης.


Η ΔΔΥ προέκυψε από την ένωση της πρώην Δ/νσης Πολιτικού Προσωπικού, της Δ/νσης Οργάνωσης, της Δ/νσης Υποστήριξης Ασφαλιστικών Οργανισμών και της Δ/νσης Ποιότητας και Αποδοτικότητας, που υπάγονταν στην πρώην Γενική Διεύθυνση Διοικητικής Υποστήριξης (ΓΔΔΥ). Επισημαίνεται ότι η πρώην ΓΔΔΥ ήταν η μόνη οριζόντια Γενική Διεύθυνση του Υπουργείου, που στελεχωνόταν αμιγώς από πολιτικό προσωπικό και περιελάμβανε τις ανωτέρω Δ/νσεις καθώς και την πρώην Δ/νση Προμηθειών και Κτιριακών Εγκαταστάσεων.


-


Β. Η Γενική Γραμματεία Λιμένων, Λιμενικής Πολιτικής και Ναυτιλιακών Επενδύσεων είναι κάθετη τομεακή δομή και περιλαμβάνει μια Γενική Διεύθυνση που αποτελείται από τρεις Διευθύνσεις και ένα αυτοτελές τμήμα. Αν και σύμφωνα με το ΠΔ103/2014 η ΓΓΛΛΠΝΕ στελεχώνεται αμιγώς από πολιτικό προσωπικό, στην πράξη στη ΔΙΛΙΚΥΠ προΐσταται Αξιωματικός του ΛΣ-ΕΛΑΚΤ και υπηρετούν αρκετά στελέχη του.


- Η Διεύθυνση Λιμενικής Πολιτικής, που προέκυψε από την ένωση της πρώην Δ/νσης Λιμενικής Πολιτικής και της πρώην Δ/νσης Οργάνωσης και Λειτουργίας Λιμένων.
-Η Διεύθυνση Λιμενικών και Κτιριακών Υποδομών, που προέκυψε από την ένωση της πρώην Δ/νσης Λιμενικών Υποδομών και του Τμήματος Κτιριακών Εγκαταστάσεων, που υπαγόταν στην πρώην Γενική Δ/νση Διοικητικής Υποστήριξης.
Ένα από τα διοικητικά ατοπήματα του ΠΔ 103/2014, ήταν ότι συνενώθηκαν μονάδες με ανύπαρκτο βαθμό συνάφειας. Παράδειγμα αποτελεί η ένταξη της οριζόντιας αρμοδιότητας των κτιριακών υποδομών (Κτίρια Υπουργείου, Σχολών Εμπορικού Ναυτικού, Κτίρια Λιμεναρχείωνκ.α.) στη Διεύθυνση Λιμενικών Υποδομών της ΓΓΛΠΝΕ. Σε αντίθεση με κάθε διοικητική λογική, οργανική μονάδα οριζόντιας αρμοδιότητας σε επίπεδο Υπουργείου υπάγεται σε Γενική Γραμματεία και Διεύθυνση κάθετης τομεακής αρμοδιότητας, με ανύπαρκτη συνάφεια.
-Η Διεύθυνση Ναυτιλιακών Επενδύσεων και Θαλάσσιου Τουρισμού είναι νεοσύστατη (ΠΔ103/2014) και αποτελείται από τα επίσης νεοσύστατα τμήματα: Τμήμα Ναυτιλιακών Επενδύσεων, Τμήμα Ναυπηγοεπισκευαστικών Δραστηριοτήτων, Τμήμα Ανάπτυξης Θαλάσσιου Τουρισμού και Θαλάσσιων Τουριστικών Επενδύσεων καθώς και από το Τμήμα Επαγγελματικών Τουριστικών Σκαφών και Ναυτιλιακών Εταιρειών Πλοίων Αναψυχής, που προϋπήρχε και υπαγόταν στο Αρχηγείο-ΛΣ ΕΛΑΚΤ.


-Το Αυτοτελές Τμήμα Πλοηγικής Υπηρεσίας, είναι το πρώην Τμήμα Οργάνωσης της Δ/νσης Πλοηγικής Υπηρεσίας, το οποίο αντιμετωπίζει, όπως και το αντίστοιχο οικονομικό τμήμα (ΑΤΟΔΠΥ) που υπάγεται στη ΓΔΟΥ κρίσιμες λειτουργικές δυσχέρειες λόγω της τριχοτόμησης των αρμοδιοτήτων της πρώην Διεύθυνσης Πλοηγικής Υπηρεσίας σε τρία διαφορετικά τμήματα που υπάγονται σε δύο Γενικές Γραμματείες.
Επισημαίνεται ότι στην Πλοηγική Υπηρεσία υπάγονται οι Πλοηγικοί Σταθμοί καθώς και ότι το ναυτικό προσωπικό (πλοηγοί και πληρώματα) είναι πολιτικό προσωπικό, ενώ Διοικητής έκαστου πλοηγικού σταθμού είναι ο Λιμενάρχης.
-
Γ. Ως γνωστόν το ισχύον θεσμικό τρίπτυχο για τα λιμάνια πέραν της Γενικής Γραμματείας Λιμένων, Λιμενικής Πολιτικής και Ναυτιλιακών Επενδύσεων, περιλαμβάνει την Ανεξάρτητη πλέον Ρυθμιστική Αρχή Λιμένων και τη νέα ανεξάρτητη Δημόσια Αρχή Λιμένων.
Το μοντέλο διοίκησης που έχει επιλεγεί για τα ελληνικά λιμάνια, όπου οι αρμοδιότητες του κεντρικού κράτους και μάλιστα οι κανονιστικές αρμοδιότητες μεταφέρθηκαν σε ανεξάρτητη διοικητική αρχή, αποτελεί νεοφιλελεύθερο μοντέλο διοίκησης. Αντί να ενισχυθεί η κρατική εποπτεία επί των λιμένων, τώρα που ιδιωτικοποιούνται , αυτή χαλαρώνει διά της αποκέντρωσής της στη ΡΑΛ και στη ΔΑΛ. Με τη μεταφορά αρμοδιοτήτων σε ανεξάρτητες διοικητικές αρχές, δημιουργείται ξεκάθαρα δημοκρατικό έλλειμμα, καθώς τα διορισμένο διοικητικό συμβούλιο δεν χαίρει δημοκρατικής νομιμοποίησης, ενώ παράλληλα επιτυγχάνεται η στρέβλωση της ευθείας γραμμής κοινωνικής λογοδοσίας της κυβέρνησης προς τους διοικούμενους πολίτες.
Πέραν όμως της χαλάρωσης της κρατικής εποπτείας επί των λιμένων της χώρας και του δημοκρατικού ελλείμματος, που προκύπτει, το θεσμικό τρίπτυχο ΓΓΛΛΠΝΕ-ΡΑΛ-ΔΑΛ, δεν προάγει ούτε τη διαφάνεια, ούτε την αποτελεσματικότητα, καθώς δεν είναι ξεκάθαρο που ξεκινούν και που τελειώνουν οι αρμοδιότητες έκαστου φορέα, δηλαδή δεν είναι σαφές στο χρήστη λιμενικών υπηρεσιών ποιος ακριβώς φορέας είναι αρμόδιος να θεσμοθετεί το κανονιστικό πλαίσιο, ποιος είναι αρμόδιος να ρυθμίζει και ποιος είναι αρμόδιος να εποπτεύει και να ελέγχει.
Περαιτέρω πρόβλημα αποτελεί ο αυξημένος αριθμός γραφειοκρατικών δομών και διαδικασιών και το γενόμενο δημοσιονομικό κόστος (ανάγκες στέγασης και λοιπά λειτουργικά έξοδα, απασχόληση επιπλέον προσωπικού για διοικητική, νομική, οικονομική υποστήριξη των μονάδων αυτών, αποζημιώσεις μελών διοικητικών συμβουλίων κ.α.
-
Δ. Η Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής είναι η μοναδική ΓΓ του Υπουργείου που είναι αμιγώς στελεχωμένη με πολιτικό προσωπικό και δεν παρεμβάλλεται με οιονδήποτε τρόπο το Αρχηγείο ΛΣ-ΕΛΑΚΤ. Προσαρτήθηκε στο Υπουργείο την τελευταία δεκαετία και εν τω μεταξύ αποστερήθηκε την αρμοδιότητα επί των άγονων γραμμών- τοπικών δρομολογίων, η οποία ανατέθηκε στο Αρχηγείο ΛΣ-ΕΛΑΚΤ
-
Δ. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα Γραφεία του Υπουργού, Υφυπουργού, Γενικού Γραμματέα και Γενικού Γραμματέα Λιμένων, Λιμενικής Πολιτικής και Ναυτιλιακών Επενδύσεων στελεχώνονται σχεδόν κατά αποκλειστικότητα από στελέχη του ΛΣ-ΕΛΑΚΤ. Εξαίρεση και πάλι αποτελεί η Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής.


ΙΙΙ. Προτάσεις για το νέο Οργανισμό του Υπουργείου
Α. Στη Γενική Γραμματεία του Υπουργείου θα πρέπει να υπαχθούν όπως αναφέρεται και στην πρόταση του δρ. Παπαδημητρίου οι αρμοδιότητες πολιτικής-παραγωγικής-οικονομικής φύσης, που σήμερα υπάγονται στο ΛΣ-ΕΛΑΚΤ.
Ο Κλάδος Β΄ Ναυτιλίας και ο Κλάδος Γ΄ Ελέγχου Πλοίων, καθώς έχουν αμιγώς πολιτικό-παραγωγικό-οικονομικό αντικείμενο θα πρέπει να μετονομαστούν σε Γενικές Διευθύνσεις και να υπαχθούν στη Γενική Γραμματεία του Υπουργείου. Οι επιχειρησιακές αρμοδιότητες του ΛΣ-ΕΛΑΚΤ που συμπεριλαμβάνονται κυρίως σε Τμήματα της Δ/νσης Ασφάλειας Ναυσιπλοΐας και της Δ/νσης Προστασίας Θαλασσίου Περιβάλλοντος, προφανώς θα πρέπει να διατηρηθούν στη δομή του ΛΣ-ΕΛΑΚΤ.
Το εύρος των αρμοδιοτήτων των δύο σημερινών κλάδων, όπου ο Κλάδος Β΄ έχει έξι (06) Δ/νσεις και ο Κλάδος Γ΄ έχει τέσσερις (04) Δ/νσεις, καθιστούν απαγορευτική τη συνένωση τους σε μια Γενική Δ/νση. Κατά συνέπεια προτείνεται να συσταθούν 2 Γενικές Διευθύνσεις υπό τη Γενική Γραμματεία του Υπουργείου ως ακολούθως:


1. Γενική Διεύθυνση Ναυτιλιακής Πολιτικής
- Διεύθυνση Ποντοπόρου Ναυτιλίας
- Διεύθυνση Ασφάλειας Ναυσιπλοΐας
- Διεύθυνση Εκπαίδευσης Ναυτικών
- Διεύθυνση Ναυτικής Εργασίας
- Διεύθυνση Θαλασσίων Συγκοινωνιών
- Διεύθυνση Προστασίας Θαλάσσιου Περιβάλλοντος


2. Γενική Διεύθυνση Ελέγχου Πλοίων
- Διεύθυνση Κανονισμών και Ελέγχου Οργανισμών
- Διεύθυνση Μελετών και Κατασκευών Πλοίων
- Διεύθυνση Επιθεώρησης Πλοίων
- Διεύθυνση Ελέγχου Διαχείρισης της Ασφάλειας Πλοίων


Όσον αφορά επιμέρους στις Σχολές Εμπορικού Ναυτικού (ΑΕΝ, ΚΕΣΕΝ, ΣΠΜ και Σχολή Θαλαμηπόλων) θα πρέπει και αυτές να ακολουθήσουν τη Διεύθυνση Εκπαίδευσης Ναυτικών, να ενταχθούν δηλαδή στη Γενική Γραμματεία του Υπουργείου και να αλλάξει η δομή διοίκησης και στελέχωσης τους κατά τα πρότυπά των Ανώτατων και Ανώτερων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων. Ο επικεφαλής της διοικητικής δομής έκαστης σχολής θα πρέπει να προέρχεται από το μόνιμο εκπαιδευτικό προσωπικό των σχολών και η διοικητική υποστήριξη να ασκείται από πολιτικό προσωπικό.


Β. Πρέπει να συσταθεί μια Γενική Διεύθυνση οριζόντιας υποστηρικτικής αρμοδιότητας, καθώς στο σημερινό Οργανισμό (ΠΔ103/2014) απουσιάζει παντελώς αντίστοιχη δομή, ενώ οι οριζόντιες αρμοδιότητες ασκούνται από κάθετες δομές, με συνέπεια τόσο εσωτερικές διοικητικές στρεβλώσεις, όσο και μειωμένη αποτελεσματικότητα-αποδοτικότητα των υπηρεσιών. Προτείνεται να επανασυσταθεί η Γενική Διεύθυνση Διοικητικών Υπηρεσιών (ΓΔΔΥ), ως οριζόντια υποστηρικτή οργανική μονάδα του Υπουργείου, η οποία προϋπήρχε και καταργήθηκε με το ΠΔ103/2014. Η ΓΔΔΥ θα απαρτίζεται από τις κάτωθι υπηρεσίες οριζόντιας αρμοδιότητας, οι οποίες σήμερα διασπείρονται σε διαφορετικές κάθετες δομές του Υπουργείου (Αρχηγείο ΛΣ-ΕΛΑΚΤ, ΓΓΛΛΠΝΕ):


- Δ/νση Διοίκησης, όπως προβλέπεται στην πρόταση του δρ. Παπαδημητρίου, με εξαίρεση το Τμήμα Γραμματείας, το οποίο πρέπει να είναι αυτοτελές τμήμα (βλ. κατωτέρω). Προτείνεται να ληφθεί υπόψιν τυχόν διαφορετική πρόταση της εν λόγω Δ/νσης, καθώς η σημερινή Διεύθυνση Διοικητικών Υπηρεσιών προέκυψε από τη συρρίκνωση της πρώην Γενικής Διεύθυνσης Διοικητικής Υποστήριξης, διατηρώντας το εύρος των αρμοδιοτήτων της και κατά συνέπεια η αποτελεσματικότητα της σημερινής δομής μπορεί να αξιολογηθεί καλύτερα από τους ασκούντες το έργο.
- Δ/νση Στρατηγικού Σχεδιασμού & Διακυβέρνησης, όπως προβλέπεται στην πρόταση του δρ. Παπαδημητρίου, με τη σύσταση ενός επιπλέον Τμήματος Ανάπτυξης Λογισμικού (in-house development), καθώς οι επιστήμονες πληροφορικής που υπηρετούν στο υπουργείο μας έχουν αποδείξει ότι μπορούν να σχεδιάσουν και να εφαρμόσουν προγράμματα πληροφορικής πετυχαίνοντας το μέγιστο αποτέλεσμα με το μικρότερο κόστος (περιορίζεται σημαντικά το outsourcing και εξοικονομούνται πόροι του κρατικού προϋπολογισμού).


- Τεχνική Υπηρεσία σε επίπεδο Διεύθυνσης, η οποία θα αποτελείται από το Τμήμα Προγραμματισμού και Μελετών Κτιριακών Έργων και το Τμήμα Εκτέλεσης Κτιριακών Έργων, που σήμερα υπάγονται στη ΔΙΛΥΚΥΠ της ΓΓΛΛΠΝΕ, καθώς και από ένα νέο Τμήμα Επιστασίας Κτιρίων, που σήμερα ως αρμοδιότητα ασκείται από το ΛΣ-ΕΛΑΚΤ.


- Αυτοτελές Τμήμα Γραμματείας . Επισημαίνεται ότι σήμερα η κεντρική γραμματεία του υπουργείου υπάγεται μέσα στην κάθετη δομή του Αρχηγείου-ΛΣ ΕΛΑΚΤ και στελεχώνεται αμιγώς από ένστολο προσωπικό.
Η υπαγωγή των ανωτέρω Υπηρεσιών μαζί με τη Διεύθυνση Διοικητικού στην προτεινόμενη Γενική Διεύθυνση Διοικητικών Υπηρεσιών ακολουθεί τη λογική της πυραμοειδούς οργάνωσης. Συγκεκριμένα όσον αφορά στην υπαγωγή της Δ/νσης Στρατηγικού Σχεδιασμού & Διακυβέρνησης, η εξάντληση της υπαλληλικής ιεραρχίας προάγει τη διαφάνεια και αξιοκρατία της διοίκησης, καθώς στην αξιολόγηση των υπαλλήλων δεν παρεμβάλλεται ο πολιτικός τους προϊστάμενος. Άλλωστε στην περίπτωση άμεσης υπαγωγής υπηρεσιών στο Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου, το έργο του επιφορτίζεται με αρμοδιότητες άμεσου συντονισμού υποστηρικτικών μονάδων σε βάρος των αρμοδιοτήτων εποπτείας και σχεδιασμού που έχει ως πολιτικός προϊστάμενος.
Γ. Η Γενική Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών θα πρέπει να διαρθρωθεί σύμφωνα με την πρόταση του δρ.Παπαδημητρίου, εξαιρουμένης της Διεύθυνσης Διοίκησης (βλ. ανωτέρω)
Περαιτέρω και καθώς σύμφωνα με την πρόταση του δρ. Παπαδημητρίου επανασυστήνεται η Διεύθυνση Πλοηγικής Υπηρεσίας στη ΓΓΛΛΠΝΕ, θα πρέπει πέραν του Αυτοτελούς Τμήματος Οικονομικής Διαχείρισης Πλοηγικών Υπηρεσιών να μεταφερθούν και οι αρμοδιότητες που αφορούν στην πλοηγική και ασκούνται σήμερα από το Τμήμα Ειδικών Οικονομικών Θεμάτων, που υπάγεται στη Διεύθυνση Οικονομικής Διαχείρισης, του οποίου ο τίτλος προτείνουμε να διατηρηθεί.
Τέλος και όσον αφορά στη ΓΔΟΥ θα πρέπει να διατηρηθεί το Τμήμα Κρατικών Ενισχύσεων. Η έναρξη, η λειτουργία καθώς και οι αρμοδιότητες του δικτύου Αποκεντρωμένων Μονάδων Κρατικών Ενισχύσεων (ΑΜΚΕ) κάθε Υπουργείου θεσμοθετείται με το ν.4152/2013, Παράγραφος Β (υποπαράγραφοι Β2, Β4(άρθρα1,2,3 ), Β6(άρθρα 1,2,3 και 4α,β), Β9(άρθρα 1α,δ και 2α,β) και Β10(άρθρα 2 και 5). Πέραν από τις εν λόγω αρμοδιότητες, οι οποίες λόγω έλλειψης συνάφειας δεν μπορούν να ασκηθούν από άλλη οργανική μονάδα της ΓΔΟΥ, πολιτική βαρύτητα του αντικειμένου καθιστά υποχρεωτική τη διατήρηση του εν λόγω τμήματος.
-
Δ. Όσον αφορά στη Γενική Γραμματεία Λιμένων, Λιμενικής Πολιτικής και Ναυτιλιακών Επενδύσεων προτείνονται τα κάτωθι:
1) Επανασύσταση της Διεύθυνσης Πλοηγικής Υπηρεσίας, σύμφωνα με την πρόταση του δρ. Παπαδημητρίου, ώστε να ξεπεραστούν οι οργανωτικές και λειτουργικές δυσχέρειες της τριχοτόμησης της (ΠΔ103/2014) και να καταστεί αποτελεσματική εφεξής.
Επίσης και όσον αφορά στους Πλοηγικούς Σταθμούς προτείνεται, αντί του σημερινού Διοικητή, που είναι αξιωματικός του ΛΣ-ΕΛΑΚΤ, ο επικεφαλής να προέρχεται από τον Κλάδο Αρχιπλοηγών/Πλοηγών. (βλ. επίσης ανωτέρω Σχολές Ναυτικής Εκπαίδευσης)
2) Υπαγωγή της Δημόσιας Αρχής Λιμένων στη ΓΓΛΛΠΝΕ. Προτείνουμε να καταργηθεί η αναφερόμενη στο νόμο διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια της ΔΑΛ και να υπαχθεί ως οργανική μονάδα επιπέδου Διεύθυνσης στη Γενική Διεύθυνση ΛΛΠΝΕ. Όλες οι κανονιστικές, ρυθμιστικές, εποπτικές και ελεγκτικές αρμοδιότητες επί των λιμένων της χώρας θα πρέπει να επανέλθουν στη ΓΓΛΛΠΝΕ (βλ. ανωτέρω), να καταργηθεί η ανεξάρτητη ΔΑΛ (που προβλέπεται να έχει Διοικητικό Συμβούλιο και Γενική Διεύθυνση) και να δημιουργηθεί μια νέα Διεύθυνση στη ΓΓΛΠΝΕ, η οποία θα κοστίζει σαφώς λιγότερο από τη λειτουργία ανεξάρτητης αρχής .
3) Η Διεύθυνση Ναυτιλιακών Επενδύσεων και Θαλάσσιου Τουρισμού προτείνεται να αναδιαρθρωθεί ως προς τα επιμέρους τμήματα ως ακολούθως :
- Τμήμα Ναυτιλιακών Επενδύσεων και Ναυπηγοεπισκευαστικών θεμάτων
- Τμήμα Ανάπτυξης και Εφαρμογής Θεσμικού Πλαισίου Θαλάσσιου Τουρισμού
- Τμήμα Μητρώου Ναυτιλιακών Εταιρειών Πλοίων Αναψυχής
- Τμήμα Σκαφών Αναψυχής


Επισημαίνεται ότι η άσκηση σοβαρής δημόσιας πολιτικής στο χώρο των ναυπηγοεπισκευών και του θαλάσσιου τουρισμού απαιτεί όλες οι αρμοδιότητες σχεδιασμού πολιτικής και εποπτείας εφαρμογής της να υπαχθούν στη Διεύθυνση Ναυτιλιακών Επενδύσεων και Θαλάσσιου Τουρισμού της ΓΓΛΛΠΝΕ.
4) Περαιτέρω και σύμφωνα με τα ανωτέρω αναφερόμενα στη ΔΙΛΙΚΥΠ, η οποία πρέπει να μετονομαστεί σε Δ/νση Λιμενικών Υποδομών θα πρέπει να συσταθεί Τμήμα Ελέγχου Διαχείρισης Ασφάλειας Λιμενικών Εγκαταστάσεων, που θα ασκεί τις αρμοδιότητες που μεταφέρονται από τη ΔΕΔΑΠΛΕ, ενώ το Τμήμα Προγραμματισμού και Μελετών Κτιριακών Έργων και το Τμήμα Εκτέλεσης Κτιριακών Έργων θα πρέπει να ενταχθούν στην Τεχνική Υπηρεσία του Υπουργείου.
-
Ε. Η Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής θα πρέπει να διατηρήσει την έδρα της στη Μυτιλήνη, τη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια της, καθώς και όλες τις υφιστάμενες αρμοδιότητές της.


Το Υπουργείο Αιγαίου ιδρύθηκε με το νόμο 1558/1985 (Α΄137) με ομόφωνη απόφαση της Βουλής των Ελλήνων. Οι λόγοι που επέβαλαν την ίδρυση ξεχωριστού υπουργείου για τα νησιά του Αιγαίου πελάγους ήταν τόσο εθνικοί και όσο και αναπτυξιακοί.
Οι ίδιοι λόγοι εξακολουθούν και σήμερα, ενώ είναι πλέον σαφές σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς ότι πέραν της εθνικής σημασίας ύπαρξης αυτοτελούς κρατικής δομής στο νησιωτικό πλέγμα του Αιγαίου, είναι καίριας οικονομικής και κοινωνικής σημασίας η συμβολή της ΓΓΑΙΝΠ στη βιώσιμη ανάπτυξη των νησιών. Άλλωστε σύμφωνα με το Σύνταγμα άρθρο 101 παρ.4 «Ο κοινός νομοθέτης και η Διοίκηση, όταν δρουν κανονιστικά, υποχρεούνται να λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες των νησιωτικών και ορεινών περιοχών, μεριμνώντας για την ανάπτυξη τους» και άρθρο 106 παρ. 1 «Για την εδραίωση της κοινωνικής ειρήνης και την προστασία του γενικού συμφέροντος το Κράτος …Λαμβάνει τα επιβαλλόμενα μέτρα για …την προαγωγή ιδίως της οικονομίας των ορεινών, νησιωτικών και παραμεθόριων περιοχών».
Η αντιμετώπιση των πολύπλοκων προβλημάτων που οδηγούν στην οικονομική καθυστέρηση των νησιών και η αναστροφή των αρνητικών παραγόντων ανάπτυξης απαιτούν ο συντονισμός όλων των εμπλεκόμενων δημόσιων και ιδιωτικών φορέων να ασκείται σε κεντρικό κυβερνητικό επίπεδο αλλά με χωροταξική εγγύτητα. Συνδυασμός που ικανοποιείται μόνο από τη Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής, όπως λειτουργεί σήμερα.
Τέλος υπενθυμίζεται ότι η Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής είναι ο μοναδικός αμιγώς πολιτικός πυλώνας του Υπουργείου σήμερα. Ενώ στις λοιπές δομές του Υπουργείου (ΓΓ και ΓΓΛΛΠΝΕ) παρεμβάλλεται το ΛΣ-ΕΛΑΚΤ. Τυχόν υπαγωγή της ΓΔ ΑΙΝΠ στη Γενική Γραμματεία του Υπουργείου υποκρύπτει τον κίνδυνο αλλοτρίωσης του αμιγώς πολιτικού χαρακτήρα της με την παρεμβολή του ΛΣ-ΕΛΑΚΤ στη λειτουργία της (το γραφείο του ΓΓ του υπουργείου στελεχώνεται σχεδόν αποκλειστικά από λιμενικούς). Ο ρόλος της ΓΓΑΙΝΠ, στον ιδιαίτερο και ευαίσθητο Νησιωτικό χώρο, θα πρέπει να παραμείνει πολιτικός.
Όσον αφορά σε επιμέρους παρατηρήσεις-προτάσεις επί του οργανογράμματος, η ΠΟΥΕΝ στηρίζει τις θέσεις του Συλλόγου Υπαλλήλων Υπουργείου Αιγαίου, που εκπροσωπείται απευθείας στην Ομάδα Εργασίας για την Αναμόρφωση του Οργανισμού του ΥΝΑΝΠ.










IV. Συμπερασματικά


Οι επιχειρούμενες αλλαγές στην Οργανωτική Δομή του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής θα πρέπει να γίνουν με γνώμονα την αποτελεσματικότητα-αποδοτικότητα των νέων οργανικών μονάδων - υπηρεσιών στην επίτευξη της αποστολής τους, την εξοικονόμηση πόρων από τον Κρατικό Προϋπολογισμό, αλλά πρωτίστως με γνώμονα τη δημοκρατική νομιμοποίηση των δομών που επιτελούν κάθε αρμοδιότητα.
Σύμφωνα με την εισήγηση του δρ. Παπαδημητρίου θα πρέπει να γίνει «σαφής διάκριση της αποστολή τους ΛΣ-ΕΛΑΚΤ από εκείνης του υπόλοιπου υπουργείου και η ορθή σύνδεση-συνέργεια τόσο των δύο αποστολών, όσο και των διακριτών δομών – χαρακτήρων (πολιτικού και στρατιωτικού)». Επίσης αναφέρεται ότι «τα σύγχρονα, προηγμένα κράτη βασίζονται κατά κύριο λόγο σε Διοικήσεις πολιτικού χαρακτήρα…..» και χαρακτηριστικά επισημαίνεται ότι «αλλιώς επιτυγχάνεται η αστυνόμευση … και η καταπολέμηση του εγκλήματος….και αλλιώς η θέσπιση κανόνων για την απασχόληση …, την εκπαίδευση…την ανάπτυξη γενικότερα δραστηριοτήτων κάθε είδους στη θάλασσα».
Επισημαίνεται ότι εν γένει στην Ελλάδα η αναλογία αστυνομικών ανά πολίτες είναι υψηλότερη από χώρες με δικτατορικά καθεστώτα . Σύμφωνα με στοιχεία της Interpol στη χώρα μας ανά 100.000 κατοίκους αντιστοιχούν 452 αστυνομικοί, ενώ στη Μ. Βρετανία αντιστοιχούν 307 αστυνομικοί ανά 100.000 κατοίκους, στη Γερμανία 296, στη Νορβηγία 222 και στη Φινλανδία 143.
Η ελληνική πραγματικότητα όμως δεν χαρακτηρίζεται μόνο από την ποσοστιαία υπεροχή των ελλήνων ενστόλων έναντι των άλλων ευρωπαίων συναδέλφων τους, αλλά και από διαφορετική διοικητική κουλτούρα, καθώς στις προηγμένες χώρες διοικητικά, οικονομικά και άλλα διεκπεραιωτικά καθήκοντα των σωμάτων ασφαλείας ανατίθενται σε πολιτικούς υπαλλήλους. Συγκεκριμένα και εντός των δομών των σωμάτων ασφαλείας η Ελλάδα έχει τη χαμηλότερη συμμετοχή πολιτικών υπαλλήλων ακόμη και σε υπηρεσίες γραφείου, λογιστηρίου κ.λ.π. Επί παραδείγματι το ποσοστό πολιτών που απασχολούνται εντός των σωμάτων ασφαλείας στη Γερμανία είναι 14,66%, στην Αυστρία 21,62%, στη Μεγάλη Βρετανία 26,32%, στη Σουηδία 27,52%, στη Φινλανδία 29,10% και στην Ελλάδα 3,62% .
Ειδικά, στο Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, εξαιρουμένης της ΓΓ Αιγαίου και σύμφωνα με το ΠΔ103/2014, οι οργανικές θέσεις των πολιτικών υπαλλήλων είναι συνολικά 468, εκ των οποίων οι 94 είναι εκπαιδευτικοί (ναυτική εκπαίδευση) και οι 110 είναι ναυτικοί (πλοηγική υπηρεσία), ενώ οι οργανικές θέσεις του ΛΣ-ΕΛΑΚΤ είναι 8.000. Κατά συνέπεια το ποσοστό πολιτικών υπαλλήλων (συμπεριλαμβανομένων εκπαιδευτικών και ναυτικών) επί του συνόλου των υπηρετούντων στο Υπουργείο Ναυτιλίας είναι 5,52%, ενώ το υπόλοιπο 94,48% είναι στελέχη του ΛΣ-ΕΛΑΚΤ, ενώ αν αφαιρεθούν οι καθηγητές και οι ναυτικοί, το ποσοστό των δημόσιων πολιτικών υπαλλήλων μειώνεται στο 3,19%.
Δια των ανωτέρω αδιαμφισβήτητων αριθμητικών δεδομένων συνάγεται αβίαστα ότι η διοικητική κουλτούρα στελέχωσης, που διέπει τουλάχιστον το Υπουργείο Ναυτιλίας, είναι άκρως αναχρονιστική και απέχει παρασάγγας από αυτή των προηγμένων κρατών της Ευρώπης, όπου όχι απλά η κρατική διοίκηση στη ναυτιλία δεν ασκείται από ένστολο σώμα, αλλά ακόμη και εντός των αμιγώς αστυνομικών δομών το ποσοστό των πολιτικών υπαλλήλων π.χ. στη Μεγάλη Βρετανία, στη Σουηδία και στη Φινλανδία ξεπερνά το 25%.
Το Λιμενικό Σώμα ως ένστολο επιχειρησιακό σώμα στοχεύει πρωτίστως στην άμεση δράση και αποτελεσματικότητα για την αποτροπή-καταστολή κινδύνων για την ανθρώπινη ζωή, τη δημόσια και ιδιωτική περιουσία, το περιβάλλον κ.α. Ως εκ τούτου έχει κριθεί αναγκαίος για την εύρυθμη λειτουργία του ο «Στρατιωτικός Ποινικός Κώδικας», όπου προβλέπεται ότι ο υφιστάμενος είναι υποχρεωμένος να εκτελέσει όποια εντολή του δοθεί και στη συνέχεια να διαμαρτυρηθεί. Η εν λόγω πρόβλεψη είναι σαφές ότι είναι η δέουσα για συνθήκες πολέμου ή επιχειρησιακές δράσεις των στρατιωτικών σωμάτων, επ’ ουδενί όμως δεν αρμόζει σε διοικητικές διαδικασίες στα πλαίσια ενός σύγχρονου κράτους δικαίου.
Οι δημόσιοι πολιτικοί υπάλληλοι υπάγονται στον Κώδικα Δημοσίων Πολιτικών Υπαλλήλων, όπου προβλέπεται ότι ο υφιστάμενος όταν καλείται να εκτελέσει παράνομη εντολή είναι υποχρεωμένος να αρνηθεί εγγράφως και στη συνέχεια το ανώτερο όργανο αν επιμένει στην εντολή είναι υποχρεωμένο να επανέλθει εκθέτοντας συγκεκριμένους λόγους ανωτέρας βίας. Η πρόβλεψη αυτή είναι η δέουσα για τη λειτουργία του σύγχρονου δημοκρατικού κράτους καθώς στόχος της διοίκησης είναι πρωτίστως η διασφάλιση της νομιμότητας.
Το γεγονός ότι οι περισσότερες πολιτικές-οικονομικές-παραγωγικές αρμοδιότητες ασκούνται από προσωπικό (λιμενικό) που υπάγεται στον στρατιωτικό ποινικό κώδικα, δημιουργεί στρεβλώσεις στη λειτουργία του διοικητικού μηχανισμού και στη γενικότερη διοικητική κουλτούρα του ΥΝΑ, στρατιωτικών και διοικητικών υπαλλήλων.
Κατά συνέπεια στο νέο οργανισμό του ΥΝΑΝΠ θα πρέπει να αποτυπώνονται ξεκάθαρα οι τέσσερεις βασικοί πυλώνες του:
- Γενική Γραμματεία Υπουργείου - αμιγώς πολιτική δομή,
- Αρχηγείο ΛΣ-ΕΛΑΚΤ - αμιγώς στρατιωτική δομή
- Γενική Γραμματεία Λιμένων, Λιμενικής Πολιτικής και Ναυτιλιακών Επενδύσεων - αμιγώς πολιτική δομή,
- Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής- αμιγώς πολιτική υφή.
Η προτεινόμενη τριετής μεταβατική περίοδος, θα πρέπει να αξιοποιηθεί για τη στελέχωση των νέων δομών με πολιτικό προσωπικό μέσω νέων προσλήψεων όλων των κλάδων και ειδικοτήτων και να μην παρέλθει άκαρπη, όπως συνέβη κατά τις προηγούμενες προσπάθειες αποστρατιωτικοποίησης του Υπουργείου. Όπως αναφέρεται στην εισήγηση του δρ. Παπαδημητρίου το 1973 συστάθηκε Γενική Διεύθυνση Ναυτιλίας με 150 θέσεις πολιτικού προσωπικού, ξεχωριστή από το Αρχηγείο του Λιμενικού Σώματος. Σήμερα, σχεδόν μισό αιώνα μετά την εμφάνιση του πολιτικού προσωπικού στο υπουργείο ναυτιλίας, ο αριθμός του έχει επανέλθει σχεδόν στα ίδια επίπεδα , ενώ έχει απομακρυνθεί από το αντικείμενο για το οποίο αρχικά προσλήφθηκε, καθώς δεν υφίσταται Γενική Διεύθυνση Ναυτιλίας αλλά Κλάδος Ναυτιλίας μέσα στο Αρχηγείο ΛΣ-ΕΛΑΚΤ.
Πέραν της διοικητικής αξιολόγησης που επιχειρείται από την παρούσα Ομάδα Εργασίας με στόχο να θεραπευθούν οι διοικητικές παθογένειες θα πρέπει να γίνει και οικονομική αξιολόγηση των οργανωτικών δομών του υπουργείου ώστε να αποφευχθεί άσκοπη επιβάρυνση του έλληνα πολίτη, ως διοικούμενου και ως φορολογούμενου. Τα στοιχεία που αφορούν στις προσλήψεις πολιτικού προσωπικού και στις προσλήψεις στελεχών του ΛΣ-ΕΛΑΚΤ, στη μισθολογική επιβάρυνση, αλλά και στον αριθμό υπηρετούντων σε οικονομικές παραγωγικές υπηρεσίες ανά κατηγορία και ειδικότητα (πολιτικοί υπάλληλοι ή λιμενικοί) μπορούν εύκολα να αναζητηθούν δια των οικονομικών και διοικητικών υπηρεσιών και να υπολογιστεί η επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού. Ο υπολογισμός των εν λόγω στοιχείων οδηγεί στο συμπέρασμα ότι έως ότου καλυφθούν οι θέσεις που αφορούν στο πολιτικό-παραγωγικό-οικονομικό αντικείμενο του υπουργείου από πολιτικούς υπαλλήλους, ο κανόνας μια (01) πρόσληψη ανά δέκα (10) αποχωρήσεις δημοσίων πολιτικών υπαλλήλων, στον οποίο δεν υπάγονται τα στελέχη του ΛΣ-ΕΛΑΚΤ, αποδεικνύεται οικονομικά ζημιογόνος για τον κρατικό προϋπολογισμό, καθώς το ειδικό μισθολόγιο των ενστόλων που καλύπτουν τις κενούμενες θέσεις είναι ιδιαίτερα αυξημένο σε σχέση με το ενιαίο μισθολόγιο των δημοσίων πολιτικών υπαλλήλων.
Η επιβάρυνση όμως, από την ανορθολογική πληθώρα ενστόλων στο Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, δεν είναι μόνο διοικητική και οικονομική αλλά πρωτίστως κοινωνική, καθώς σε μια εποχή που η ανεργία ξεπερνά το 23% και στην ηλικιακή ομάδα 15-24χρονών ξεπερνά το 45% , η νεολαία αναζητώντας ένα ασφαλές εργασιακό περιβάλλον «υποχρεώνεται» να φορέσει στολή, με προφανή συνέπεια την άσκοπη στρατιωτικοποίηση της.
Όμως η στρατιωτικοποίηση της νεολαίας, μέσω των στρεβλών δομών του Υπουργείου Ναυτιλίας εκτείνεται και στην εκπαίδευση των νέων ναυτικών, καθώς η αρμοδιότητα υπάγεται στο Αρχηγείο ΛΣ-ΕΛΑΚΤ και τόσο η Δ/νση Ναυτικής Εκπαίδευσης όσο και οι σχολές εμπορικού ναυτικού διοικούνται και υποστηρίζονται από το λιμενικό σώμα, ενώ οι καθηγητές (αποκλειστικά πολιτικοί υπάλληλοι) είναι ελάχιστοι και συνεχώς οδεύουν μειούμενοι. Ο έλληνας ναυτικός από την αρχή της σταδιοδρομίας του συναλλάσσεται σχεδόν αποκλειστικά με ενστόλους, τόσο κατά τη διάρκεια των σπουδών του, όσο και κατά την άσκηση της εργασίας του (Διεύθυνση Ναυτικής Εκπαίδευσης και Διεύθυνση Ναυτικής Εργασίας σύμφωνα με το ΠΔ 103/2014 υπάγονται στο Αρχηγείο ΛΣ-ΕΛΑΚΤ, πειθαρχικά συμβούλια ναυτικών όπου συμμετέχουν λιμενικοί κ.α. αναχρονιστικά διοικητικά σχήματα)
Θεωρούμε ότι η πρόθεση της κυβέρνησης να εισάγει το σύστημα των Πανελληνίων Εξετάσεων στην επιλογή των στελεχών του ΛΣ-ΕΛΑΚΤ και να αναβαθμίσει τις παραγωγικές σχολές του, πέραν της αξιοκρατίας, βρίσκεται προφανώς και στην κατεύθυνση ενίσχυσης της επιχειρησιακής φύσης του λιμενικού σώματος σε μια ιστορική περίοδο που οι ανάγκες τόσο φύλαξης των θαλάσσιων συνόρων όσο και ασφάλειας της ανθρώπινης ζωής στη θάλασσα είναι ιδιαίτερα αυξημένες.
Εν κατακλείδι, το κύριο διακύβευμα της αναμόρφωσης του ΥΝΑΝΠ για την κυβέρνηση σήμερα είναι πρωτίστως κοινωνικό-δημοκρατικό και αφορά στην πολιτική δομή του. Το ΥΝΑΝΠ για να εκσυγχρονισθεί και να αποκτήσει αναπτυξιακό πρόσημο θα πρέπει να οριοθετηθεί ο στρατιωτικός-αστυνομικός-επιχειρησιακός χαρακτήρας του λιμενικού σώματος και να δημιουργηθούν ισχυρές δομές πολιτικού χαρακτήρα για τη ναυτική εκπαίδευση, τη ναυτική εργασία, τη ναυτιλία, τα λιμάνια και τη νησιωτικότητα με παράλληλη γενναία αύξηση των οργανικών θέσεων όλων των κλάδων και ειδικοτήτων του πολιτικού προσωπικού.
Ο νέος οργανισμός του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής θα πρέπει να θεραπεύσει όλες τις εκτενώς αναφερόμενες διοικητικές στρεβλώσεις, που επιφέρουν σπατάλη των οικονομικών πόρων του κρατικού προϋπολογισμού, αλλά πρωτίστως θα πρέπει να αποτελέσει το κοινωνικό-δημοκρατικό αποτύπωμα της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ.



Για το Διοικητικό Συμβούλιο


Η Πρόεδρος
Ζωή Πεντότη


Ο Γενικός Γραμματέας
Βασίλης Παπαδημητρίου
 
Υποστήριξη : SITE | Αρχική | facebook
Δ.Σ © 2012. ΛΙΜΕΝΙΚΑ ΝΕΑ - limenika-nea.blogspot.com
ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΠΟ Δ.Σ-Δ.Σ ΦΟΡΟΥΜ
ΛΙΜΕΝΙΚΑ ΝΕΑ ΛΣBlogger
-->