Παραθέτουμε άρθρο του  Β' Αντιπροέδρου της ΠΕΑΛΣ Μακρή Γιώργου:


  Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ Λ.Σ- ΕΛ.ΑΚΤ

 

ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ :

 

Η Διαχείριση των κινδύνων ως μεθοδολογία- διαδικασία που συνοδεύει τη λήψη αποφάσεων  βρίσκει πολλαπλές εφαρμογές σε όλες τις επιχειρησιακές μονάδες και στις αποστολές που αυτές εκτελούν, τόσο στις Ένοπλες Δυνάμεις, όσο και στα Σώματα Ασφαλείας. Ειδικότερα, τα στελέχη του Λ.Σ –ΕΛ.ΑΚΤ που επιχειρούν καλούνται, κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους, να λάβουν αποφάσεις που ενέχουν τη διαχείριση του κινδύνου. Η τελευταία ως μέθοδος δεν αναφέρεται μόνο στον επικεφαλής που τυπικά θα λάβει την απόφαση του ‘’τι πρέπει να γίνει’’ κατά τη διάρκεια μιας επιχείρησης, αλλά αφορά όλα τα στελέχη της μονάδας που είτε έμμεσα, είτε άμεσα συνεισφέρουν για την επίτευξη του σκοπού της επιχείρησης. Γενικά λοιπόν, τόσο η αξιολόγηση όσο και η διαχείριση του κινδύνου βρίσκουν εφαρμογή σε όλες τις επιχειρησιακές μονάδες του Λ.Σ-ΕΛ.ΑΚΤ και σε κάθε στέλεχος αυτών στο βαθμό που τους αναλογεί, με σκοπό να φέρουν εις πέρας την αποστολή τους.

 

 10.jpg

 ΣΚΕΠΤΙΚΟ:

 

Η ανάληψη υπολογισμένων, μετρημένων και λελογισμένων ρίσκων αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για ένα Σώμα σαν το Λ.Σ-ΕΛ.ΑΚΤ και για τις επιχειρήσεις που αυτό διεξάγει, τόσο στη θάλασσα όσο και στις χερσαίες περιοχές αρμοδιότητάς του. Στόχος του Λ.Σ-ΕΛ.ΑΚΤ θα πρέπει πάντοτε να είναι από τη μια πλευρά η αύξηση των επιτυχημένων επιχειρήσεων- αποστολών και από την άλλη η, κατά το δυνατόν,  μείωση του ρίσκου απέναντι στο προσωπικό που συμμετέχει, στα μέσα που χρησιμοποιούνται, καθώς και απέναντι στο περιβάλλον.

 

Ο υπολογισμός και η διαχείριση του κινδύνου  είναι ένα εργαλείο που βοηθά τις εμπλεκόμενες μονάδες  να έχουν συνοχή και να λαμβάνουν υπόψη τους το ρίσκο πάντοτε πριν από τη λήψη μιας απόφασης, μέσα από μια απλή, οργανωμένη και λογική διαδικασία.  Επιπρόσθετα, η διαχείριση του κινδύνου παρέχει το πλαίσιο για τη μείωση του ρίσκου, την ασφάλεια του συμμετέχοντος προσωπικού και την αύξηση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων. Τα επιπρόσθετα οφέλη από αυτήν τη διαδικασία περιλαμβάνουν τη διαφύλαξη της υγείας και σωματικής ακεραιότητας των στελεχών και την προφύλαξη δημοσίων μέσων και υλικών.

 

Ο κανόνας που εφαρμόζεται διεθνώς είναι ότι τα στελέχη όταν επιχειρούν δε θα πρέπει επ’ ουδενί να υποχρεωθούν και να πιεστούν να αναλάβουν ένα ‘’ανώφελο ρίσκο’’. Για παράδειγμα κρίνεται πιο αποδεκτό να προσπαθήσουμε να υιοθετήσουμε μια πιο βελτιωμένη διαδικασία για τις διασώσεις, από το να  συμμετέχουμε σε μια διαδικασία διάσωσης που λόγω των συνθηκών είναι καταδικασμένη να αποτύχει με ολέθριες συνέπειες για εκείνους που θα συμμετέχουν στην εκτέλεσή της. Σε ορισμένες δε περιπτώσεις η πιο σοφή απόφαση είναι απλά να πει κανείς ‘’όχι’’.

 

ΕΝΝΟΙΑ- Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ:


(α) Είναι ένα εργαλείο λήψης αποφάσεων για όλες τις επιχειρησιακές μονάδες του Λ.Σ-ΕΛ.ΑΚΤ σε όλα τα επίπεδα, το οποίο χρησιμοποιείται  για την αύξηση της επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας, μέσω της πρόβλεψης των κινδύνων και ελαχιστοποίησης των αρνητικών συνεπειών, αυξάνοντας έτσι  τις πιθανότητες για μια επιτυχημένη αποστολή .


(β)Προωθεί την αξιοποίηση όλων των παραμέτρων και των αναδράσεων ώστε να λαμβάνονται όσο το δυνατόν ορθότερες αποφάσεις.


(γ) Οι αποφάσεις κινδύνου θα πρέπει να λαμβάνονται κατ’ αντιστοιχία με  το βαθμό του κινδύνου και λαμβάνοντας υπόψη τη βαρύτητα της αποστολής και τα χρονικά περιθώρια   εντός των οποίων πρέπει να υλοποιηθεί η απόφαση αυτή.


ΕΦΑΡΜΟΓΗ:


Βασικός στόχος είναι η διαχείριση κινδύνων να τυγχάνει εφαρμογής ως μια αυτονόητη και ολοκληρωμένη διαδικασία σε όλες τις επιχειρησιακές μονάδες του Λ.Σ-ΕΛ.ΑΚΤ, κατά τη διαδικασία λήψης αποφάσεων.


Η επιτυχής εφαρμογή της διαδικασίας διαχείρισης κινδύνων θα δημιουργήσει
ένα περιβάλλον στο οποίο κάθε στέλεχος του Λ.Σ-ΕΛ.ΑΚΤ θα προβαίνει αυτόματα και κάθε φορά σε υπολογισμό του ρίσκου κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του.


Πώς μπορώ να εφαρμόσω τη διαχείριση των κινδύνων;


Οι προσπάθειες εφαρμογής θα πρέπει να αντιστοιχούν στην πολυπλοκότητα των
 επιχειρησιακών δραστηριοτήτων. Με άλλα λόγια, θα πρέπει να τίθενται σε εφαρμογή απλά σχέδια εφαρμογής για απλές διαδικασίες. Οι σχεδιασμοί θα πρέπει να έχουν πάντοτε ως επίκεντρο τη βελτίωση των σχετικών  διεργασιών, διαδικασιών και εγγράφων που αφορούν τις επιχειρήσεις, όπως οι κατάλογοι ελέγχου (
checklists), τα εγχειρίδια λειτουργίας (operations Manuals), τις τυποποιημένες διαδικασίες λειτουργίας ( standard operating procedures), τα εγχειρίδια εκπαίδευσης, τα ενημερωτικά προγράμματα για τα νέα στελέχη, τις διαδικασίες ανεφοδιασμού κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων, τις διαδικασίες διαφύλαξης διαβαθμισμένων εγγράφων και δημοσίου υλικού κλπ.


Άλλες εκδηλώσεις όπου θα απαιτούνταν η διαχείριση του κινδύνου θα ήταν οι ασκήσεις έρευνας και διάσωσης, οι διακλαδικές ασκήσεις, οι  αγώνες ταχύτητας στη θάλασσα, κ.λ.π. Αυτή η λίστα είναι ενδεικτική και σε αυτή θα πρέπει να προστεθούν και άλλες ανάλογα με την περίπτωση.

 2.jpg

 


 

 ΑΡΧΕΣ :

 

Οι ακόλουθες αρχές θα πρέπει να εφαρμόζονται από το προσωπικό κατά τη διάρκεια μιας  επιχείρησης ή αποστολής και πάντως πριν από τη λήψη μιας απόφασης προς ενέργεια, προκειμένου η τελευταία να έχει επιτυχή έκβαση.

 

(α) Δεν λαμβάνουμε ένα ρίσκο χωρίς λόγο.


Όλες οι επιχειρήσεις και οι αποστολές του Λ.Σ-ΕΛ.ΑΚΤ κρύβουν ένα πιθανό ρίσκο, ένα πιθανό κίνδυνο. Η ανάληψη ενός  μη απαραίτητου ρίσκου κρύβει κινδύνους για την εν γένει ασφάλεια της επιχείρησης. Για να πετύχει μια αποστολή θα πρέπει οι αναληφθείσες ενέργειες να είναι οι προβλεπόμενες και να θέτουν το προσωπικό και τα μέσα στο μικρότερο δυνατό κίνδυνο.

 

 (β) Το ρίσκο θα πρέπει να λαμβάνεται όταν τα οφέλη υπερτερούν του κόστους.

 

Συγκρίνετε τα οφέλη με τις αρνητικές συνέπειες. Η διαδικασία του υπολογισμού του ρίσκου σε συνάρτηση με τα οφέλη βοηθά στην αύξηση των δυνατοτήτων της ομάδας. Ακόμα και οι αποφάσεις που ενέχουν μεγάλο ρίσκο θα πρέπει να λαμβάνονται όταν το σύνολο των ωφελειών ξεπερνάει το σύνολο των αρνητικών συνεπειών.

 

(γ) Οι αποφάσεις που ενέχουν ρίσκο θα πρέπει να λαμβάνονται την κατάλληλη στιγμή.

 

Ανάλογα με την περίπτωση ο καθένας θα μπορούσε να λάβει μια απόφαση που να ενέχει ρίσκο. Εντούτοις, αυτή η απόφαση θα πρέπει να ληφθεί την κατάλληλη στιγμή, όταν ο κίνδυνος για το προσωπικό κα τα μέσα θα είναι ο μικρότερος δυνατός.

 

 (δ)  Η εκτίμηση του κινδύνου είναι ένα ευμετάβλητο εργαλείο διαχείρισης :


Αν και η αρχική εκτίμηση του κινδύνου είναι εξαιρετικά σημαντική κατά το σχεδιασμό μιας επιχείρησης, ο κίνδυνος μπορεί να αλλάξει δραματικά κατά τη διάρκεια μιας πραγματικής αποστολής .Ως εκ τούτου η συνεχής αξιολόγηση του κινδύνου στην πράξη είναι υψίστης σημασίας για τη λήψη αποφάσεων με το μικρότερο δυνατό ρίσκο για το προσωπικό και τα μέσα της αποστολής.

 
(ε)  Η Διαχείριση του κινδύνου είναι  μια συνεχής διαδικασία:


Η διαδικασία διαχείρισης κι αξιολόγησης  του κινδύνου πρέπει να πραγματοποιείται πριν, κατά τη διάρκεια και μετά το πέρας μια επιχείρησης . Είναι σημαντικό μετά το πέρας μιας αποστολής να πραγματοποιείται η αξιολόγηση των αποφάσεων και το κατά πόσο αυτές ελήφθησαν ενέχοντας το μικρότερο δυνατό κίνδυνο για το εμπλεκόμενο προσωπικό και τα χρησιμοποιούμενα μέσα.

 3.jpg

 

 ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

 

ΕΠΤΑ ΒΗΜΑΤΑ

 

 

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΚΟΠΟΥ ΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ

 

 

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΙΘΑΝΩΝ ΕΜΠΟΔΙΩΝ

 

 

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

 

 

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ

 

 

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΡΙΣΚΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΟΦΕΛΟΥΣ

 

ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ

 

 

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ

 

 

ΒΗΜΑ 1 : Προσδιορισμός του σκοπού της αποστολής


Προσδιορίστε το σκοπό της επιχείρησης - αποστολής: Ο επικεφαλής εξηγεί στην ομάδα τους στόχους της αποστολής και περιγράφει τι θα απαιτηθεί στην πράξη και ποιες είναι οι συνθήκες υπό τις οποίες αυτοί πρέπει να επιτευχθούν.  Στο πρώτο αυτό βήμα θα μπορούσε να φανεί χρήσιμος ένας κατάλογος με τις κύριες φάσεις ή βήματα της διαδικασίας εν συνόλω.

 

ΒΗΜΑ 2: Εκτίμηση των πιθανών εμποδίων.


Καταρτίστε ένα κατάλογο με τα πιθανά εμπόδια για κάθε φάση της, δηλαδή πιθανές αποτυχίες όπως π.χ ζητήματα που θα μπορούσαν να πάνε στραβά, συμπεριλαμβάνοντας εξοπλισμό ή προβληματικούς παράγοντες για τη απρόσκοπτη  εκτέλεση της επιχείρησης, τόσο εξωγενείς όσο και εσωτερικούς της ομάδας. Το κλειδί για την επιτυχημένη ανάλυση του κινδύνου είναι τόσο ο προσεκτικός προσδιορισμός των πιθανών εμποδίων, όσο και  των ασφαλιστικών δικλείδων για την επίτευξη των στόχων της επιχείρησης.

 

Κατά τη διάρκεια της αποστολής θα πρέπει να μας ‘’βασανίζει’’ συνέχεια ένα ερώτημα ‘’Τι θα γινόταν αν;’’. Αυτό ακριβώς είναι το εργαλείο για να εντοπίσει κανείς πιθανούς κινδύνους και ανασταλτικούς παράγοντες. Ο προσδιορισμός συγκεκριμένων πιθανών κωλυμάτων είναι εξαιρετικά σημαντικός, καθώς οδηγεί στην αξιολόγηση των πιθανών κινδύνων και κατά συνέπεια  στον ευκολότερο έλεγχο και την αποτελεσματικότερη  αντιμετώπισή τους. Ειδικότερα, η αξιολόγηση των κινδύνων θα πρέπει να πραγματοποιηθεί σε τρία επίπεδα:

 

  • Εξοπλισμός : Ο εξοπλισμός και τα μέσα λειτουργούν σωστά και θα λειτουργούν έτσι καθ’ όλη τη διάρκεια της επιχείρησης;

 

  • Περιβάλλον : Πώς θα επηρεάσουν την αποστολή οι καιρικές και γεωγραφικές συνθήκες , τα φυσικά εμπόδια, οι σχέσεις μεταξύ των στελεχών της ομάδας κ.α;

 

  • Προσωπικό : Το προσωπικό είναι κατάλληλα εκπαιδευμένο και ικανό να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της αποστολής ή πάσχει από σωματική ή πνευματική κόπωση;

 4.jpg

 

 

ΒΗΜΑ 3: Αξιολόγηση κινδύνου


Αξιολογήστε τους κινδύνους: Εξετάστε τους πιθανούς κινδύνους στο πλαίσιο της συγκεκριμένης επιχείρησης. Προσδιορίστε τα διαφορετικά επίπεδα κινδύνου για κάθε εμπόδιο που εντοπίζετε. Αξιολογήστε τον κίνδυνο σύμφωνα με συγκεκριμένα στοιχεία και παράγοντες που όταν συνδυαστούν προσδιορίζουν τον κίνδυνο.

 

 ΠΡΑΣΙΝΟ ΠΟΡΤΟΚΑΛΙ ΚΟΚΚΙΝΟ ( ΠΠΚ ) ΜΟΝΤΕΛΟ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ


Χρησιμοποιώντας το μοντέλο (ΠΠΚ), (σχηματικά παρομοιάζεται με ερυθρό σηματοδότη βλ. παρακάτω) μπορούμε να διαχειριστούμε καλύτερα τις ανησυχίες μας σχετικά με τους κινδύνους που απειλούν μια αποστολή, συμπεριλαμβάνοντας τον προγραμματισμό των ενεργειών μας ή ίσως επαναπροσδιορίζοντας  τους ίδιους τους κινδύνους, ιδιαίτερα όταν κατά τους σχετικούς σχεδιασμούς μας φθάνουμε σε τέλμα. Οι ακόλουθες οδηγίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να συνθέσουμε τη διαδικασία εκτίμησης κινδύνου :- Εποπτεία, Σχεδιασμός, Ομάδα, Περιβάλλον και Περιπλοκότητα Αποστολής.


Τα ερωτήματα που τίθενται παρακάτω είναι παραδείγματα και δεν αποτελούν
εξαντλητικό κατάλογο των ερωτήσεων .

 Επίβλεψη :

  • Το άτομο που επιβλέπει και αξιολογεί την εκτέλεση της αποστολής έχει τα κατάλληλα προσόντα;
  • O επιβλέπων ( ες ) έχει συνεργαστεί κατά το παρελθόν στενά και αποτελεσματικά με τα λοιπά μέλη της ομάδας ;

 

Σχεδιασμός :

  • Η προετοιμασία και ο προγραμματισμός θα πρέπει να εξετάσουν πόσες πληροφορίες είναι διαθέσιμες .
  • Πόσο ξεκάθαρες είναι αυτές.
  • Πόσος χρόνος είναι διαθέσιμος για να προγραμματιστεί η εξέλιξη της αποστολής  ή να αξιολογηθεί η όλη κατάσταση.

 

Πλήρωμα :

 Διαθέτουν όλα τα στελέχη που συμμετέχουν στην αποστολή τα απαιτούμενα προσόντα;

  • Τα στελέχη της ομάδας που έχουν επιλεγεί  συνεργάζονται καλά μεταξύ τους;
  • Τα στελέχη της ομάδας που έχουν επιλεγεί  για την αποστολή είναι σωματικά, συναισθηματικά και διανοητικά προετοιμασμένα;

Περιβάλλον :

 Στην έννοια περιβάλλον θα πρέπει να συμπεριληφθούν όλοι οι παράγοντες που επηρεάζουν το προσωπικό, την απόδοση της ομάδας και την αποδοτικότητα των μέσων, όπως η ώρα της ημέρας, ο φωτισμός, οι ατμοσφαιρικές και θαλάσσιες επικρατούσες συνθήκες, χημικές απειλές και μεταξύ άλλων η εγγύτητα με άλλα εξωτερικά και γεωγραφικά εμπόδια και κινδύνους. Κατά την αξιολόγηση του περιβάλλοντος, είναι σημαντικό να εξετάσει κανείς προσεκτικά πώς οι πραγματικές συνθήκες θα επηρεάσουν την απόδοση της ομάδας. Ορισμένοι παράγοντες που θα πρέπει να εξετάσει κανείς είναι :

 Εξοπλισμός :

 τα μέλη του πληρώματος που έχουν επιλεγεί διαθέτουν τον κατάλληλο εξοπλισμό για την αποστολή;

  •  Ο εξοπλισμός που θα χρησιμοποιηθεί στην αποστολή βρίσκεται σε επιχειρησιακή ετοιμότητα;
  • Ο εξοπλισμός θα λειτουργήσει υπό τις πραγματικές συνθήκες της επιχείρησης;
  • Καιρικές συνθήκες
  • Ποια είναι η κατάσταση της θάλασσας, του ανέμου, η θερμοκρασία, η ώρα της ημέρας , η ορατότητα, η υγρασία ;
  • Ποια η πιθανή επίδραση του καιρού στην απρόσκοπτη εκτέλεση της επιχείρησης;

 

Κακοτοπιές:

 

  • Ποιες κακοτοπιές μπορεί να εμφανιστούν πριν από την αποστολή , κατά την εκτέλεσή της και κατά την επιστροφή της ομάδας;

 

 5.jpg

 

Βαθμός δυσκολίας της επιχείρησης :


Ο βαθμός δυσκολίας της επιχείρησης μπορεί να επηρεάσει το χρόνο, το προσωπικό και τον εξοπλισμό που απαιτείται για την εκτέλεση της αποστολής . Κατά την αξιολόγηση της πολυπλοκότητας της επιχείρησης λάβετε υπόψη σας τα εξής :

 

  • Λάβετε υπόψη για πόσο χρονικό διάστημα οι περιβαλλοντικές συνθήκες θα παραμείνουν σταθερές.
  • Λάβετε υπόψη το βαθμό ακριβείας  και συντονισμού που απαιτούνται για την
    βέλτιστη δυνατή έκβαση της αποστολής.
  • Όσο περισσότερος χρόνος απαιτείται για τη διεξαγωγή της επιχείρησης, τόσο περισσότερο το προσωπικό θα εκτίθεται σε κινδύνους και άλλες συνθήκες που επηρεάζουν αρνητικά την απόδοσή του.
  • Μήπως πάνω από μία επιχειρήσεις διεξάγονται κατά το ίδιο χρονικό διάστημα ή υπάρχει ένα τέτοιο ενδεχόμενο;
  • Μήπως η πολυπλοκότητα της αποστολής αυξάνει τους κινδύνους που σχετίζονται με τη συγκεκριμένη αποστολή;

 

Όπως παρατέθηκε παραπάνω η διαχείριση και αξιολόγηση του κινδύνου είναι μια συστηματική μέθοδος προσδιορισμού του κινδύνου που απειλεί την ομάδα ή ένα άτομο αυτής κατά τη διάρκεια εκτέλεσης της επιχείρησης.  Αυτή η αξιολόγηση του κινδύνου στηρίζεται σε όλα τα στοιχεία του επιχειρησιακού σχεδίου. Η μέθοδος αυτή με την οποία πραγματοποιούμε εκτίμηση των πιθανών κινδύνων μιας επιχείρησης θα πρέπει να συσχετιστεί στα χρώματα (πράσινο, πορτοκαλί, κόκκινο) του παρακάτω σχήματος.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου Η Διαχείρηση και αξιολόγηση του κινδύνου στις επιχειρήσεις του Λ.Σ- ΕΛ.ΑΚΤ [Β' Μέρος]

Σχετικά άρθρα