Μύθοι και πραγματικότητα για την αρμοδιότητα του Λιμενικού Σώματος στον Αιγιαλό και την Παραλία

1.  ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ 

Εισαγωγή

 Το τελευταίο διάστημα, με αφορμή προτεινόμενη διάταξη σε νομοσχέδιο του Υπουργείου Ναυτιλίας για άσκηση πρόσθετων αρμοδιοτήτων στον Αιγιαλό και την Παραλία -με  την έννοια που ορίζονται στο άρθρο 1 του ν. 2971/2001 (Α΄ 285)-, έχει αναπτυχθεί ένας έντονος διάλογος μεταξύ των στελεχών του Λ.Σ., ο οποίος όμως, με αποκλειστική ευθύνη της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας, τείνει να διχάσει το προσωπικό του Λιμενικού Σώματος.

Η συντακτική ομάδα των Λιμενικών Νέων αποσκοπώντας σε μια πρώτη  διερεύνηση πτυχών του θέματος για την πληρέστερη ενημέρωση  των στελεχών του Λιμενικού Σώματος συγκέντρωσε ιστορικά και άλλα στοιχεία τα οποία και παραθέτει  παρακάτω.

Σε ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ (σε ξεχωριστό άρθρο) Παράρτημα παρατίθενται επίσης αποσπάσματα των νομοθετικών ρυθμίσεων με τις οποίες τεκμηριώνονται τα αναφερόμενα στο κυρίως κείμενο. Επισημαίνεται ότι οι διατάξεις των πρώτων  νόμων (εποχής  Όθωνα)  του Ελληνικού Κράτους περιλαμβάνονται με την μορφή φωτογραφίας.   

Τα Λιμενικά Νέα δεν διεκδικούν την μοναδική αλήθεια στην προσέγγιση του θέματος και κάθε πρόσθετη πληροφορία ή παρατήρηση θα ήταν ευπρόσδεκτη στην ηλεκτρονική διεύθυνση τους. 

Η διάταξη…

«Άρθρο 19 : Οι αρμοδιότητες του Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ. ασκούνται και στον αιγιαλό και την παραλία, όπως οι έννοιες των όρων αυτών καθορίζονται στο ν. 2971/2001 (Α’ 285), υπό την επιφύλαξη των άρθρων 4 και 5 του ν.δ. 444/1970 (Α’ 39), οι οποίες εφαρμόζονται ανάλογα και στον αιγιαλό και την παραλία. Για τον έλεγχο της τροχαίας κίνησης και την εφαρμογή των διατάξεων του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (Κ.Ο.Κ.) στον αιγιαλό και την παραλία εφαρμόζεται αναλόγως το πρώτο εδάφιο της περίπτ. α’ της παρ. 3 του άρθρου 2 του ν. 2575/1998 (Α’ 23). Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Οικονομικών, Υποδομών και Μεταφορών και Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, καθορίζεται η διαδικασία βεβαίωσης και επιβολής των διοικητικών προστίμων, η διαδικασία και οι δαπάνες της είσπραξης, η διαδικασία της απόδοσης και κάθε άλλο σχετικό θέμα για την εφαρμογή της διάταξης του προηγούμενου εδαφίου.»

Οι υποστηρικτές της διάταξης…

Μεγαλώνει, το Λιμενικό Σώμα λένε οι εμπνευστές της -παλιάς είναι αλήθεια - ιδέας ή θα λέγαμε καλύτερα  πόθου για άσκηση αρμοδιοτήτων και πέραν του ορίου που ορίζει το Ν.Δ. 444/1970.

Θα πάψει η σύγχυση αρμοδιοτήτων μεταξύ των Υπηρεσιών,  που δημιουργείται από το ισχύον καθεστώς  και επιτέλους το κράτος θα έχει να εκφράζεται μόνο με μια Υπηρεσία: Το Λιμενικό Σώμα 

Επιτέλους,  θα ξαναπάρουμε μία αρμοδιότητα που το Λιμενικό Σώμα είχε ασκήσει από τον καιρό του Όθωνα (Β.Δ. της 4/23 Ιανουαρίου 1834 «Περί Λιμενίων Αρχών»)  μέχρι και το έτος 1970 (επί 136 χρόνια!!!), οπότε ίσχυσαν οι  διατάξεις του Ν.Δ. 444/1970.  

Οι διαφωνούντες με την διάταξη…

Από την άλλη οι αντιτιθέμενοι με την διάταξη ισχυρίζονται, ότι το Λιμενικό Σώμα πρέπει να δυναμώσει  όχι με πρόσθετες αρμοδιότητες στην ξηρά αλλά με την ενίσχυση με προσωπικό και επιχειρησιακά μέσα προκειμένου ασκήσει το ήδη μεγάλο πλέγμα αρμοδιοτήτων του, που του έχει ανατεθεί στην θάλασσα. 

Θεωρούν απερίφραστα, ότι η μη ενίσχυση του Λ.Σ για την άσκηση των αρμοδιοτήτων του στην θάλασσα και η υποχώρησή του στα μετόπισθεν και μάλιστα στον Αιγιαλό και στις Παραλίες, πρόκειται για πράξεις που με βεβαιότητα  θα οδηγήσουν στην  απώλεια της αυτονομίας του Λιμενικού Σώματος.

Κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τις καθυστερήσεις που παρατηρούνται και  το γεγονός ότι κινδυνεύει το Λ.Σ. να απωλέσει  ποσά κοινοτικής χρηματοδότησης (πάνω από 250 εκ. ευρώ) για την προμήθεια συστημάτων επιτήρησης της θάλασσας αλλά και  σκαφών, αυτοκινήτων και άλλου εξοπλισμού για το προσωπικό του Λ.Σ.

Ζητούν πειστικές απαντήσεις για το  πως προετοιμάζεται το Σώμα  και με ποια μέσα προκειμένου ανταπεξέλθει:

-    στις ανάγκες έρευνας και διάσωσης σε συνδυασμό με την καθημερινά αυξανόμενη Τουρκική προκλητικότητα και αμφισβήτηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων,

-    στις ανάγκες αντιμετώπισης των εκ νέου  αυξανόμενων  μεταναστευτικών ροών, 

-    στις επερχόμενες ανάγκες αστυνόμευσης στην ανοικτή θάλασσα εξεδρών [παρ. 17 του άρθρου 12 του ν. 2289/1995 (Α΄27) όπως ισχύει)] εν όψη και της επερχόμενης εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων,

-    στις αυξανόμενες ανάγκες στα θέματα καταπολέμησης του λαθρεμπορίου και της δίωξης των ναρκωτικών στην θάλασσα 

Αυτά και πολλά άλλα ισχυρίζονται οι αντιτιθέμενοι με την ρύθμιση επέκτασης αρμοδιοτήτων στον Αιγιαλό και παραλία…

Με τη ματιά του παρατηρητή…

Παρατηρώντας τις αντιδράσεις εκατέρωθεν θα μπορούσε κάποιος να θέσει μια γενική επισήμανση:

Η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία του Λ.Σ. δεν έχουν  κάνει κάποια βήματα εκμεταλλευόμενες  και το μεταναστευτικό ζήτημα, ώστε να αυξηθούν οι οργανικές θέσεις του Λ.Σ. και να προβούν σε νέες προσλήψεις προκειμένου καλυφθούν οι  ήδη τεράστιες σημερινές ανάγκες για προσλήψεις και  ενίσχυση σε προσωπικό.

Πάντως, δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο επίσης και το γεγονός, ότι σημερινή Ηγεσία Λ.Σ εισηγείται  την επέκταση αρμοδιοτήτων χωρίς παράλληλα να μεριμνά για την συμπερίληψη στο νομοσχέδιο αντίστοιχης διάταξης  για αύξηση των Οργανικών θέσεων του Λ.Σ.  καθώς και την άμεση πρόσληψη προσωπικού ανάλογου αριθμού που απαιτείται για την άσκηση των νέων αρμοδιοτήτων…

Στο δημόσιο αυτό διάλογο προφανώς καταγράφονται σοβαρότατοι λόγοι  αντίδρασης παρά συμφωνίας.  Για τον λόγο αυτό επιδιώχθηκε από τους εισηγητές… της ρύθμισης η «υποστήριξη» από τις διάφορες Ενώσεις …

Άξιο αναφοράς είναι το γεγονός, ότι οι εν ενεργεία αξιωματικοί του Λιμενικού Σώματος  -που έχουν και την ευθύνη διοίκησης και στρατηγικής ανάπτυξης του Σώματος-κατά το πρόσφατο συνέδριο της ΠΕΑΛΣ τάχθηκαν κατηγορηματικά κατά της διάταξης.

Υποστηρίζουν την ενίσχυση του Σώματος με εκπαιδευμένο προσωπικό και κατάλληλα μέσα για την άσκηση των πολλαπλών και μεγάλης εθνικής σημασίας αρμοδιοτήτων του στην θάλασσα. 

Μάλιστα κατά το παρελθόν (17-1-2013) - μετά την ψήφιση του ν. 4001/2011 που συμπληρωνόταν το νομικό πλαίσιο ανάθεσης στο ΛΣ της αστυνόμευσης και προστασίας των εξεδρών εξόρυξης υδρογονανθράκων-, η ΠΕΑΛΣ είχε αποστείλει ανοιχτή επιστολή στον Υπ. Ναυτιλίας, η οποία κοινοποιούταν  και στον πρωθυπουργό, αλλά και τον αρχηγό του Λιμενικού, στην οποία περιέγραφε  τη σημασία του Λιμενικού για την φύλαξη και την ασφάλεια των πλατφορμών εξόρυξης υδρογονανθράκων. 

Αντιγράφουμε μικρό απόσπασμα από αυτή την ανοικτή επιστολή:

«…Οφείλουμε στο σημείο αυτό να θέσουμε υπόψη σας τα μεγάλα πλεονεκτήματα που προσφέρει στο Λιμενικό Σώμα και στο Υ.Ν.Α. η πλήρης και ορθή άσκηση των αρμοδιοτήτων που παρέχει ο συγκεκριμένος νόμος:

1. Το Σώμα εισέρχεται σε ένα τομέα κεφαλαιώδους σημασίας για τη χώρα ως προς την ανάπτυξή της, άρα η πολιτεία θα πρέπει να το ενισχύσει σε μέσα και τεχνολογία για την άσκηση αυτής της αποστολής,

2. Παράλληλα, ο ρόλος του ενισχύεται σε επίπεδο ισχύος και κύρους σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, αποκτώντας επιτελική σημασία για την ανάπτυξη της χώρας,

3. Από την στιγμή που θα ξεκινήσουν – και πολύ σύντομα όπως φαίνεται από την ειδησεογραφία – οι εργασίες, η δραστηριοποίηση θα είναι άμεσα απαιτητή, πράγμα το οποίο απαιτεί να προηγηθούν και αναβαθμίσεις των δυνατοτήτων και σε γνώσεις εκ μέρους των στελεχών του Σώματος……

…….Ζητούμε τόσο από εσάς, όσο και από την κυβέρνηση εν συνόλω, να προωθήσετε την προετοιμασία του Λιμενικού Σώματος, ώστε να ασκήσει πλήρως την αρμοδιότητά του προς όφελος της ελληνικής οικονομίας και να εξοπλισθεί με σύγχρονα μέσα. Μόνο ένας πανέτοιμος οργανισμός, με κατάλληλο επιτελικό σχεδιασμό και εφοδιασμένος με σύγχρονα μέσα, έχει τη δυνατότητα να επιτύχει. Όχι άλλες χαμένες ευκαιρίες»!

Σε πλήρη αντίθεση με όλα τα παραπάνω, σήμερα παρατηρούμε την διεξαγωγή ασκήσεων για την προστασία των πλωτών εξεδρών εξόρυξης πετρελαίου από το ΠΝ σε συνεργασία με συμμάχους, και ΑΠΟΥΣΙΑΖΕΙ ΠΑΝΤΕΛΩΣ από αυτές  το Λιμενικό Σώμα, που του έχει ανατεθεί αυτή η αρμοδιότητα…

Αξίζει πάντως να σημειωθεί, ότι υπέρ της διάταξης άσκησης αρμοδιοτήτων γενικής αστυνόμευσης στον Αιγιαλό και την Παραλία έχει  ταχθεί -με οριακή πλειοψηφία (;;) - η Ομοσπονδία που εκπροσωπεί κυρίως το κατώτερο βαθμολογικά προσωπικό του Σώματος (ΠΟΕΠΛΣ). 

2. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΕΤΟΣ 1970

α. Έννοια  των όρων Αιγιαλός και Παραλία από ιδρύσεως του νεοελληνικού κράτους  μέχρι το έτος 1970. Ασκούσε το Λ.Σ αρμοδιότητες στον Αιγιαλό και Παραλία;  

Τελικά με την προτεινόμενη ρύθμιση επέκτασης αρμοδιοτήτων του Λ.Σ. επέρχεται δικαίωση και επαναφορά αρμοδιοτήτων του,  τις οποίες  κάποιοι δήθεν  «εκδικητικά» αφαίρεσαν το 1970;

Γιατί  λίγα χρόνια αργότερα δεν αποκαταστάθηκε η αδικία, επί αρχηγίας του αείμνηστου Α.Λ/Σ Ναυάρχου Σκιαδά Α., στη θητεία του οποίου  στην ουσία σταθεροποιήθηκε η θέση του Λ.Σ στην Ελληνική κοινωνία και παράλληλα έγινε κοσμογονία στη θέσπιση ρυθμίσεων-σταθμών για μεγάλης  σημασίας  ναυτιλιακών θεμάτων (φορολογία πλοίων, Ελληνικοί εταιρικοί θεσμοί, θαλάσσιος τουρισμός κ.λ.π.);

Ιστορικά, μη φανταστεί κανείς ότι στον καιρό του Όθωνα αλλά και μετέπειτα  υπήρχε καμία ανάγκη να χαράξουμε γραμμές Αιγιαλού και Παραλίας, -άλλωστε τότε ήταν άγνωστοι οι όροι αυτοί- για να κατασκευαστούν   παραλιακοί δρόμοι για να τρέχουν οι βασιλικές άμαξες με άλογα … 

Να σημειώσουμε ότι τα αυτοκίνητα έκαναν στην εμφάνισή τους στην Ελλάδα  πολλές δεκαετίες αργότερα (το 1884 το πρώτο ατμήλατο λεωφορείο και 1899 το πρώτο αυτοκίνητο …).

Αυτό όμως που -στο νεοσύστατο Ελληνικό Κράτος- αναπτυσσόταν, ήταν τα λιμάνια σε παράλιες   αναπτυσσόμενες πόλεις. 

Γι’ αυτό και η ανάγκη  θέσπισης ρυθμίσεων για το λιμάνι και της παρακείμενες ακτές όπου αναπτύσσονταν δραστηριότητες σχετικές με την λειτουργία του λιμανιού.

Γι’ αυτό και η ανάγκη   δημιουργίας του θεσμού  του Λιμενάρχη.

Ο επιβάλλων   τον νόμο και την τάξη στο λιμάνι και τις παρακείμενες του λιμένα ακτές, όπου ασκούνταν παραναυτιλιακές δραστηριότητες… 

Δηλαδή αυτό που πολύ αργότερα, το 1940 με τις διατάξεις του ΑΝ 2344 ονομάσαμε  Χερσαία Ζώνη Λιμένα. 

Όσον αφορά τις λοιπές κατά τόπο αρμοδιότητες των Λιμεναρχών   οι κυριότεροι νόμοι από το 1834 μέχρι το 1940 (βλ. ΠΑΡΑΤΡΗΜΑ) πανομοιότυπα  αναφέρονται ευθέως εμμέσως στην αστυνομία των λιμένων και των ακτών.

Ενδεικτικά παρατίθεται η αναφορά στο άρθρο 11 παρ. 2 και 3 του ΒΔ της 4/25 Ιανουαρίου 1834:

"..2. Να φροντίζωσι περί της εις τα παρακειμένας τω λιμένι ακτάς, τα ναυπηγεία και τας αγοράς, εφαρμογής και εκτελέσεως των απαιτουμένων κανονισμών προς διατήρησιν της καθαριότητας και ευταξίας, προς αποφυγήν πυρκαϊάς, και προς εξασφάλισιν και ευκόλινσιν του εμπορίου

3. Να επεγρυπνώσιν επιμελώς, ώστε να μη βλάπτονται, καθ΄οιονδήποτε τρόπον, αι ακταί και τα προσορμήσματα  του λιμένος, ή άλλα εις αυτόν ανήκοντα κτίρια και καταστήματα.."

β. Ποια ήταν η έννοια της ακτής στους πρώτους νόμους; 

Η ερμηνεία ενός όρου, πολλές φορές εξαρτάται από τι  περιεχόμενο θέλουμε να του δώσουμε καθώς και ποια σκοπιμότητα θέλουμε να εξυπηρετήσει αυτός ο ορισμός. 

Αν ανατρέξουμε στα σύγχρονα λεξικά (π.χ. Μπαμπινώτης) στην έννοια ακτή -μεταξύ άλλων- δίδεται επεξήγηση ως το σημείο που τελειώνει η ξηρά και αρχίζει η θάλασσα, τα όρια δηλαδή ξηράς και θάλασσας. 

Χωρίς να επηρεαστεί κάποιος από την  ρύθμιση που  έγινε  και με τις διατάξεις του ΝΔ 444/1970, όπου το σημείο επαφής του υγρού στοιχείου με την ξηράν ορίζεται και ως όριο αρμοδιότητας του Λιμενικού Σώματος στη θάλασσα, δύσκολα βρίσκει  νομικά κείμενα, που να επεξηγούν σε τι ανάγεται η  αρμοδιότητα του Λ.Σ. αστυνόμευσης  των ακτών. 

Αντίθετα ανάλογη προσέγγιση με αυτήν του ΝΔ 444/1970 συναντάμε στις διατάξεις του άρθρου 2 του Β.Δ. από 17-3-1918 (Α΄65) «Περί Λιμενικών Αρχών» όπου κατά την περιγραφή της αρμοδιότητας των τότε 24  Λιμενικών Αρχών, όπου αναφέρεται  συνεχώς ως αρμοδιότητα η  παράκτιος θάλασσα της τάδε περιοχής ή  τάδε νήσου (π.χ. «..2.Πρεβέζης. Η παράκτιος της  Ηπείρου θάλασσα από της άκρας Καστροσυκιά μέχρι Πρεβέζης…»).     Δηλαδή, ακόμη το έτος 1918 δεν αναφέρεται ρητά  αρμοδιότητα επί Αιγιαλού (η έννοια της Παραλίας δεν υπήρχε καν στα κείμενα των νόμων τότε…).

Στην καλύτερη των περιπτώσεων και στο πλαίσιο μιας ευρύτερης ερμηνείας για την προ του 1940 εποχή,  στην έννοια της ακτής θα μπορούσε να κάποιος να ερμηνεύσει  ότι περιλαμβανόταν και ο Αιγιαλός, όπως αυτός αρχικά ορίζεται από τον ΑΝ 2344/1940 και σήμερα από τις διατάξεις του άρθρου 1 του ν. 2971/2001.

Η παραπάνω προσέγγιση,  ίσως δεν ήταν  και η πιθανώς επικρατούσα στην -προ του 1940- περίοδο του νεότερου Ελληνικού Κράτους. Άλλωστε, πως θα μπορούσε να ανταποκριθεί το τότε Λ.Σ. σε τέτοιου είδους  καθήκοντα όταν π.χ. το έτος 1887 ο  Λιμενάρχης και  το Προσωπικό του ΚΛ Πειραιά  ανερχόταν σε 11 στελέχη;

Παραθέτουμε παρακάτω σε απόσπασμα του άρθρου 7 του νόμου ΑΥΜΖ΄/1887 (Α΄131) για τις Οργανικές θέσεις του Κ.Λ. Πειραιά:

"Άρθρον 7 . Το προσωπικόν των λιμενικών αρχών ορίζεται ως ακολούθως. Κεντρικά λιμεναρχεία. Πειραιώς.

Εις λιμενάρχης, Εις υπολιμενάρχης, Εις γραμματεύς, Τρείς υπολογισταί,, Εις αρχιλιμενοφύλαξ, Τέσσαρες  λεμενοφύλακες.."

Σε επίρρωση των ανωτέρω σημειώνεται ότι 30 χρόνια αργότερα  σύμφωνα με το από 17-3-1918 ΒΔ «Περί του προσωπικού της Διευθύνσεως του Εμπορικού Ναυτικού και  των Λιμενικών Αρχών» (Α΄ 65/30-3-1918) η Οργανική Σύνθεση της Διεύθυνσης και των Λιμενικών Αρχών συνολικά ανερχόταν σε 195 άτομα (28 Αξ/κοί, 57 Υπαξ/κοί και 110 Λιμενοφύλακες).  Ο Πειραιάς είχε πλέον αναδειχθεί σε κύριο λιμάνι της χώρας και είχε Οργανική Σύνθεση 52 στελέχη και η Θεσσαλονίκη 18 στελέχη.

Βέβαια, το μήκος ακτογραμμής της χώρας- πλην Δωδεκανήσου που προστέθηκε αργότερα - ήταν ίδιο  όπως και σήμερα…  

Ανάλογη αναφορά, γίνεται στην σελ. 50 του τόμου  «ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΛΙΜΕΝΙΚΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ» που εκδόθηκε   από την Ένωση Αποστράτων Αξιωματικών Λιμενικού Σώματος, όπου -μεταξύ άλλων- περιγράφεται η κατάσταση η οποία επέβαλλε την ίδρυση του Λ.Σ. : «..Η υπάρχουσα μορφή διοίκησης του εμπορικού ναυτικού με ένα τμήμα στο Υπουργείο Ναυτικών επανδρωμένο με τρεις- τέσσερις αξιωματικούς του Π.Ν. και με αρμοδιότητα που περιοριζόταν κυρίως στην εποπτεία των νηολογίων, στον έλεγχο των φαρικών τελών και στην εφαρμογή του διατάγματος του 1836, δεν ήταν δυνατόν να ανταποκριθεί στις περιστάσεις…» 

γ. Πότε για πρώτη φορά ορίζονται με νόμο οι έννοιες Αιγιαλός και  Παραλία;  

Έτος 1940: Για πρώτη φορά  υπάρχει ρητή αναφορά και ορίζονται έννοιες όπως ο Αιγιαλός και η  Παραλία στις διατάξεις του ΑΝ 2344/1940. 

Αιγιαλός  « .. η περιστοιχούσα την θάλασσαν χερσαία ζώνη, ή βρεχομένη  από τας μεγίστας πλήν συνήθεις αναβάσεις των κυμάτων,…και  Παραλία «. Η… προσαυξάνουσα τον αιγιαλόν λωρίς γής (ήτις άρχεται από της γραμμής της μέσης στάθμης του αιγιαλού μέχρι πλάτους 20 μέτρων) καλείται εν τω παρόντι νομω «παραλία».» 

Έτος 2001: Για Δεύτερη φορά με τις διατάξεις των άρθρων  1 και 2 του ν. 2971/2001 (Α΄285) δόθηκαν νέοι ορισμοί, αυξήθηκε  δυνητικά το πλάτος της Παραλίας. Οι ορισμοί αυτοί ισχύουν μέχρι σήμερα.

 Άρθρο 1:«1. «Αιγιαλός» είναι η ζώνη της ξηράς, που βρέχεται από την θάλασσα από τις μεγαλύτερες και συνήθεις αναβάσεις των κυμάτων της.

2. «Παραλία» είναι η ζώνη ξηράς που προστίθεται στον αιγιαλό, καθορίζεται δε σε πλάτος μέχρι και πενήντα (50) μέτρα από την οριογραμμή του αιγιαλού, προς εξυπηρέτηση  της επικοινωνίας της ξηράς με τη θάλασσα και αντίστροφα.

 Άρθρο 2 :ορίζεται -σε αντίθεση με τον ΑΝ 2344/1940- ότι και η παραλία είναι κοινόχρηστη και ανήκει στο Δημόσιο: «Ο αιγιαλός, η παραλία, η όχθη και η παρόχθια ζώνη είναι πράγματα κοινόχρηστα και ανήκουν κατά κυριότητα στο Δημόσιο, το οποίο τα προστατεύει και τα διαχειρίζεται» 

δ. Το έτος 1940 στον ΑΝ 2344  αναφέρεται ως αρμοδιότητα του Λ.Σ. ο Αιγιαλός και η Παραλία;

Όχι. Δεν περιλαμβάνεται στο κείμενο αυτού του Αναγκ. Νόμου κάποια ευθεία αναφορά 

Δέκα χρόνια αργότερα το έτος 1950 και με τις διατάξεις του ΑΝ 1473/1950, που ρύθμιζε  θέματα των Εργατών Λιμένων, έγινε  εμμέσως αναφορά (άρθρο 4)  σε αρμοδιότητα του Λ.Σ. μόνο στον Αιγιαλό (περιοχές όπου δεν έχει χαραχθεί Ζώνη Λιμένα και εκτελούνται εργασίες φορτοεκφόρτωσης από τους Εργάτες Λιμένων ) και ΟΧΙ όμως και στην Παραλία. 

Συμπερισματικά θα μπορούσαμε να πούμε, ότι σύμφωνα με τις διατάξεις των νόμων που ίσχυσαν μέχρι το έτος 1970, ελέγχεται κάθε   ισχυρισμός, ότι το Λιμενικό Σώμα ασκούσε  αρμοδιότητα επί της Παραλίας, η οποία αφαιρέθηκε με τις διατάξεις του Ν.Δ. 444/1970. 

Ωστόσο, θα επισημαίναμε, ότι ρητή αναφορά στην νομοθεσία υπάρχει εξ αρχής, ότι το Λ.Σ ασκούσε αρμοδιότητες στις προβλήτες, προκυμαίες και παρακείμενες του λιμένα ακτές (μεταγενέστερα επωνομαζόμενες Ζώνες Λιμένα) ενώ για τον Αιγιαλό ρητή αναφορά υπάρχει για το χρονικό διάστημα  από το έτος  1950 εως το 1970.

3. ΑΝΑΚΑΤΟΝΟΜΗ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ  Λ.Σ. ΚΑΙ ΣΩΜΑΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ: Ν.Δ.444/1970

α. Ν.Δ. 444/1970:Πλήρης αποσαφήνιση αρμοδιοτήτων στον Αιγιαλό και την  Παραλία

Η άσκηση αρμοδιότητας στον Αιγιαλό  έπαψε να ασκείται από το Λ.Σ.  με την θέσπιση των διατάξεων των άρθρων 1 και 2 του Ν.Δ. 444/1970. Γιατί όμως συνέβη αυτό; Μήπως αντιπαθούσε κόποιος το Λιμενικό Σώμα; 

Το έτος 1970 με την μεγάλη ανάπτυξη της  ποντοπόρου ναυτιλίας και της Ακτοπλοΐας, την  διαφαινόμενη ραγδαία ανάπτυξη του τουρισμού στην χώρα,  την τεράστια  οικονομική ανάπτυξη των παράλιων περιοχών της χώρας, ετέθη  επι τάπητος το θέμα εντατικότερης παρουσίας των Αρχών και του κρατικού ελέγχου στον Αιγιαλό και την Παραλία. 

Προφανώς η επιβάρυνση της αποστολής του Λιμενικού Σώματος από την αλματώδη ανάπτυξη της ναυτιλίας με τα χιλιάδες υπό ελληνική σημαία πλοία, τους δεκάδες χιλιάδες ναυτικούς (79.000 το έτος 1975), την μεγάλη ανάπτυξη της αλιείας, την οικονομική ανάπτυξη των νησιωτικών περιοχών, η ανάγκη ανταπόκρισης της χώρας  στην εφαρμογή  διεθνών   Κανονισμών και Συμβάσεων για την ασφάλεια των πλοίων, την αυξημένη ανάγκη ελέγχου του λαθρεμπορίου και των ναρκωτικών, ήταν μεγάλη.

Τότε  προκρίθηκε, με σαφή τρόπο να ασκεί η  Αστυνομία(Χωροφυλακή- Αστυνομία Πόλεων) την   αρμοδιότητα της γενικής αστυνόμευσης στην Παραλία και τον Αιγιαλό (μέχρι του σημείου επαφής της ξηράς με το υγρό στοιχείο), στην οποία παράλληλα δόθηκε γεναία προίκα  με χιλιάδες προσλήψεις  προσωπικού για να ανταποκριθεί στις νέες ανάγκες .

Να σημειώσουμε, ότι στα μη περίφρακτα λιμάνια σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 4 και 5 του Ν.Δ. 444/70,  δεν περιλαμβάνονται στις  αρμοδιότητες του Λ.Σ.  «…ο έλεγχος λειτουργίας δημοσίων κέντρων και καταστημάτων εν γένει, έστω και αν ταύτα προεκτείνωνται επί θαλάσσιου χώρου, ο έλεγχος της Τροχαίας Κινήσεως ο τουρισμός, η ευθύνη της λήψεως μέτρων τάξεως και ασφαλείας κατά τας εν γένει μετακινήσεις Υψηλών και επισήμων προσώπων και ο έλεγχος της δημόσιας υγείας, εξαιρέσει των μέτρων των αποσκοπούντων εις την προστασίαν ταύτης από της έξωθεν εισβολής λοιμωδών νόσων.»

Να σημειώσουμε επίσης ότι τις παραπάνω αρμοδιότητες  -πλην της Τροχαίας Κίνησης-  στις μη περίφρακτες Ζώνες Λιμένα εξακολουθεί και σήμερα να τις ασκεί η ΕΛ.ΑΣ..

Με τις διατάξεις του ΝΔ 444/1970  καθορίστηκε ένα ορατό μη αμφισβητήσιμο όριο αρχής/τέλους  των  αρμοδιοτήτων Λ.Σ. και Σωμάτων Ασφαλείας ενώ με τα άρθρα 6, 7 και 8 καθορίστηκε ο τρόπος συνεργασίας μεταξύ των Σωμάτων αυτών ώστε πάψουν οι έριδες που ξεκινούσαν από την ασάφεια των προηγούμενων διατάξεων (ποιο το όριο των μέγιστων αλλά συνήθων αναβάσεων των κυμάτων;)

β. Έτος 1994:  Καθιέρωση καθ΄ύλην αρμοδιότητας (επιβολή προστίμων) στο Λ.Σ. στον Αιγιαλό και την Παραλία για παράνομα έργα.

Είναι αλήθεια, ότι το Λ.Σ. με τον Γενικό Κανονισμό Λιμένα είχε εισαγάγει διατάξεις, όπου δινόταν ευκαιρία στις Λιμενικές Αρχές να επιβάλουν κυρώσεις (πτόστιμα)σε περιπτώσεις παρεμβάσεων στον Αιγιαλό και την Παραλία.

Όταν όμως προσέφυγαν οι ενδιαφερόμενοι στα δικαστήρια, όπως ήταν φυσικό,  όλες αυτές οι Διοικητικές Αποφάσεις κατέπεσαν λόγω αναρμοδιότητας.

Το έτος 1994 με τις διατάξεις του ν. 2242/1994 (άρθρο 3 παρ. 23) θεσπίζεται ρητά καθ’ ύλην αρμοδιότητα των  Λιμενικών Αρχών στον Αιγιαλό και την Παραλία.  Ειδικότερα με τις διατάξεις αυτές  προβλέπεται η από τις Λιμενικές Αρχές   επιβολή υψηλότατων προστίμων επί παρανόμων επεμβάσεων και έργων στον Αιγιαλό και την Παραλία, ανεξάρτητα της επιβολής ποινικών κυρώσεων ή άλλων προστίμων και διαδικασιών  που προβλέπονται να ακολουθηθούν από άλλες Υπηρεσίες (ΕΛ.ΑΣ, Εισαγγελικές Αρχές, Πολεοδομία κ.λ.π.). 

Σημειώνεται, ότι το έτος 2001 οι ρυθμίσεις αυτές επαναλήφθηκαν και στον μεταγενέστερο ν. 2971/2001 (άρθρο 29) βασικό ισχύοντα σήμερα  νόμο περί Αιγιαλού και Παραλίας.  

Η θέσπιση της διάταξης από πλευρά κυρίως του τότε ΥΕΝ, αναμφίβολα  δεν συνεισέφερε στον περιορισμό των συναρμοδιοτήτων των Υπουργείων και των περιφερειακών Υπηρεσιών, αλλά αντίθετα τον επέτεινε. 

Η έλλειψη διακλαδικής συνεργασίας μεταξύ των Υπηρεσιών, οδήγησε στην θέσπιση των διατάξεων που προαναφέρθηκαν, για τις  οποίες δημιουργούνται ερωτηματικά  ως προς την συμβατότητα τους με διατάξεις του Συντάγματος.  Πως είναι νοητό π.χ. για ένα αυθαίρετο στον αιγιαλό,, να επιβάλλονται κυρώσεις (πρόστιμα) -δηλαδή  για την ίδια παράβαση- και από την Πολεοδομία και από  το Λιμενικό Σώμα….

γ. Έτος 1998: Εφαρμογή του  Κ.Ο.Κ στις μη περίφρακτες Χερσαίες Ζώνες από τις Λιμενικές Αρχές 

Το έτος 1998 έχουμε ένα νέο επεισόδιο στο σήριαλ των  συναρμοδιοτήτων του Λ.Σ. με την ΕΛ.ΑΣ.

Με τις διατάξεις του άρθρου 2  του ν. 2575/1998 καθορίστηκε  το Λ.Σ. να ασκεί αποκλειστικά αυτό την αρμοδιότητα εφαρμογής του  Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (Κ.Ο.Κ.) και στους χώρους των μη περίφρακτων Χερσαίων Ζωνών των λιμένων. Αυτή η επέκταση της αρμοδιότητας δεν συνοδεύτηκε με παράλληλη αύξηση των προσλήψεων στο Λ.Σ. για την κάλυψη των συγκεκριμένων αναγκών.

 Έτσι παρατηρήθηκε μεγάλη επιβάρυνση Λιμενικών Αρχών με λιμάνια και ζώνη λιμένα μεγάλης έκτασης εκτεινόμενα στον κυρίως αστικό ιστό παράλιων πόλεων.  Παράλληλα, φούντωσαν νέες αντικρουόμενες συζητήσεις και κυρίως τα παράπονα για τις ελλείψεις σε προσωπικό του Λ.Σ.

4.   ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΝΑΓΚΗ ΝΕΑΣ ΑΝΑΚΑΤΑΝΟΜΗΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟΝ ΑΙΓΙΑΛΟ – ΠΑΡΑΛΙΑ ΣΗΜΕΡΑ; 

α. Υπάρχει κανένας από την Οικογένεια του Λ.Σ, που δεν επιθυμεί το δυνάμωμα του Σώματος; 

Με βεβαιότητα θα μπορούσε, να ισχυριστεί κάποιος, ότι  και οι υποστηρικτές και οι αντιτιθέμενοι με την διάταξη, επιθυμούν το δυνάμωμα και γιγάντεμα του Λιμενικού Σώματος, που με αυταπάρνηση υπηρετούν σήμερα, χωρίς όμως  να έχουν και την ανάλογη υποστήριξη από την Πολιτεία.

Οι αντιτιθέμενοι βροντοφωνάζουν, ότι η επέκταση αυτή οδηγεί στην αλλαγή του στρατηγικού προσανατολισμού του Λιμενικού Σώματος και την σταδιακή ενσωμάτωσή του σε άλλο Σώμα και όχι στην ουσιαστική ενίσχυσή του. 

Τονίζουν επίσης με νόημα, το «βιαστικό» της ρύθμισης του άρθρου 19 του νομοσχεδίου και  επισημαίνουν: 

Μήπως θα έπρεπε  κατ΄ αρχήν να μελετηθεί  η επίπτωση αυτής της νομοθετικής πρωτοβουλίας σε προσωπικό και μέσα; Πόσο προσωπικό θα απαιτηθεί; Θα καλυφθούν εκ των ενόντων οι ανάγκες; Θα μετακινηθεί προσωπικό από τα θαλάσσια σύνορα και νησιά για την αστυνόμευση των παραλιών της ενδοχώρας;

Μήπως πρέπει να υπάρχει στο νομοσχέδιο ρητή διάταξη- άρθρο για αύξηση των οργανικών θέσεων, σε αριθμό ανάλογο με τις τρέχουσες ανάγκες σε Προσωπικό αλλά και αυτές που θα δημιουργηθούν με την επέκταση των αρμοδιοτήτων σε Αιγιαλό και Παραλία;

Μήπως πρέπει να υπάρχει στο νομοσχέδιο ρητή διάταξη- άρθρο στο οποίο να προβλέπεται η-κατ’ εξαίρεση των ισχυουσών διατάξεων- άμεση πρόσληψη ικανού (προφανώς μεγάλου ) αριθμού στελεχών  για να ανταποκριθούν στις πρόσθετες ανάγκες άσκησης αρμοδιοτήτων. 

Αν δεν αυξηθεί η Οργανική Δύναμη και δεν γίνει άμεση  πρόσληψη προσωπικού, πως θα καλυφθούν οι ανάγκες αστυνόμευσης της Παραλίας και του Αιγιαλού (τροχονομία, κοινή παραβατικότητα,  κ.λ.π.) θα προκύψουν άμεσα και επιτακτικά της επομένη ημέρα της ψήφισης του συγκεκριμένου νομοσχεδίου και θα κορυφωθούν τους καλοκαιρινούς μήνες.

Μήπως,  όταν  σε λίγες μέρες έλθει η ώρα της  εφαρμογής του όλου εγχειρήματος, αυτό τελικά  καταλήξει να γίνει ανάθεμα στις πλάτες των στελεχών στις Λιμενικές Αρχές όλης της χώρας; 

β. Τελικά θα περιοριστεί ή θα αυξηθεί η σύγχυση αρμοδιοτήτων των Υπηρεσιών στον Αιγιαλό και την Παραλία; 

Από την διατύπωση της προτεινόμενης ρύθμισης στο νομοσχέδιο δεν  προκύπτει κάποια ένδειξη,  ότι θα μειωθεί ο αριθμός των εμπλεκόμενων Υπηρεσιών. Απλά… αλλάζει χέρια -χωρίς κανένα προγραμματισμό- μέρος της συναρμοδιότητας…

Έτσι, η Αστυνομία θα συνεχίσει να ασκεί στον αιγιαλό και την παραλία τις αρμοδιότητες που ασκούσε και στις μη περίφρακτες  Ζώνες Λιμένα (άρθρα 4 και 5 του Ν.Δ. 444/1970).

Δηλαδή,  ο έλεγχος λειτουργίας των δημόσιων κέντρων και καταστημάτων, ο τουρισμός, ο έλεγχος της δημόσιας υγείας, ο έλεγχος αλλοδαπών, ο έλεγχος συναλλάγματος, η εφαρμογή της «περί λεσχών και παιγνίων νομοθεσίας αναφορικά με τον χαρακτηρισμό των παιγνίων»,  η λήψη μέτρων τάξης και η ασφάλεια Υψηλών Προσώπων θα ασκείται από άλλες Υπηρεσίες.

Με λίγα λόγια αν σε κάποιο παραλιακό δημόσιο κέντρο τεθεί θέμα  μη τήρησης των όρων λειτουργείας του (π.χ. ηχορύπανση) τότε θα πρέπει ο  πολίτης να απευθύνεται στην Αστυνομία.

Αν όμως στο ίδιο κέντρο συμβαίνουν άλλες παράνομες  πράξεις (συμπλοκές, απειλές ή και αφαίρεση ζωής κ.λ.π.), τότε θα πρέπει ο πολίτης  να απευθύνεται στο Λιμεναρχείο με την προϋπόθεση, ότι είναι απολύτως βέβαιος, ότι το δημόσιο κέντρο είναι εντός της Παραλίας και του Αιγιαλού… 

Μα είναι υποχρεωμένος να  ξέρει  ο πολίτης πού είναι η ζώνη του Αιγιαλού και της Παραλίας προκειμένου καταγγείλει μία παράνομη πράξη ή να ζητήσει βοήθεια από τον αρμόδιο φορέα;

Το μόνο βέβαιο στην περίπτωση αυτή είναι, ότι τελικά να κληθούν και η Αστυνομία και το Λιμενικό Σώμα, σε αντίθεση  με το παρελθόν όπου θα εκκαλείτο μόνο η Αστυνομία. Αυτή η αναίτια σύγχυση αρμοδιοτήτων  Υπηρεσιών, σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να στοιχίσει… μέχρι και απώλεια ανθρώπινων ζωών…

Στο εξής στον Αιγιαλό και την Παραλία, θα εξακολουθήσουν να εμπλέκονται οι ίδιες Υπηρεσίες που εμπλέκονταν και πριν (Κτηματική Υπηρεσία, Τεχνικές Υπηρεσίες Νομαρχιών και Περιφερειών, Κτηματολόγιο ΑΕ,  Δήμοι και Κοινότητες κ.λ.π.). 

Η μόνη διαφορά είναι, ότι αυξάνεται η συμμετοχή του Λ.Σ. στην συναρμοδιότητα Υπηρεσιών και μειώθηκε αυτή της Ελληνικής Αστυνομίας. 

Προφανώς, οι ηγεσίες  του Υπουργείου Ναυτιλίας και του Λιμενικού Σώματος έκριναν, ότι το Υπουργείο Δημοσίας Τάξεως και  η Αστυνομία ασκούν μέχρι σήμερα πλημμελώς τις αρμοδιότητες τους στον Αιγιαλό και την Παραλία…. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου