Υποναυάρχου Λ.Σ.ε.α. Δημητρίου Β.Ζαμπίκου

             Τακτικού Μέλους Αεροπορικής Ακαδημίας Ελλάδος

 

                           “Το νόημα της Ελληνικής Επανάστασης του 1821”

 

    Εφέτος  συμπληρώνονται 200 χρόνια  από την έναρξη της  Ελληνικής  Επανάστασης για την αποτίναξη του Τουρκικού ζυγού και την  μορφοποίηση του μακραίωνος Έθνους των Ελλήνων σε ένα σύγχρονο δημοκρατικό κράτος.Η έννοια  του Ελληνικού  Έθνους  στην αρχαιότητα  είχε προσδιορισθεί   από τον Ηρόδοτο,ο οποίος  αναφερόταν στο “όμαιμον,ομόγλωσσον και ομότροπον”των Ελλήνων οι οποίοι είχαν συγκροτήσει τις ελληνικές Πόλεις-Κράτη και είχαν  μία πολιτοκεντρική αντίληψη.  Εμπνευστής της πανελλήνιας ιδέας ήταν ο Ρήτορας Ισοκράτης,ιδέα που είχε υιοθετήσει και  ο οραματιστής του μεγάλου κράτους βασιλιάς Φίλιππος  Β' ο Μακεδών, πατέρας του Μ.Αλεξάνδρου. Η συγκρότηση του Ελληνικού  κράτους,όπως προαναφέρθηκε, επιτεύχθηκε με την εθνεγερσία του 1821.

   Η Επανάσταση του 1821  υπήρξε ένα  δυναμικό φαινόμενο της ωριμότητας  του υποδουλωμένου

ελληνικού λαού ,που ύψωσε το ανάστημά του σε μία αυτοκρατορία, πολέμησε  χωρίς οργανωμένο στρατό και πέτυχε μετά από πολυετή αγώνα την εθνική ανεξαρτησία του.Σημειώνεται  ότι όταν εξε-

ράγη η Επανάσταση στην Ευρώπη η καθεστηκυϊα  Τάξη της Ιεράς Συμμαχίας υπό τον Μέττερνιχ ήταν αντίθετη  σε κάθε φιλελεύθερη κίνηση και αλλαγή του καθεστώτος(status quo)που είχε δημιουργήσει.

   Η επιτυχία της Επανάστασης οφείλεται στην ομοψυχία  των Ελλήνων και ήταν εξ ολοκλήρου εθνική.Δεν υποκινήθηκε από συγκεκριμένη κοινωνική ομάδα ή οικονομική κακοδαιμονία ή οργή του λαού κατά ανίκανων και κακών αρχόντων   και άνοδο στην εξουσία άλλων καλύτερων, που αποτελούσαν τα χαρακτηριστικά των επαναστατικών κινημάτων στη νεώτερη ιστορία.Μετά από αποτυχημένες εξεγέρσεις που καταπνίγηκαν στο αίμα-χαρακτηριστικότερες οι επαναστάσεις στην Πελοπόννησο με τις μονάδες του Ορλώφ και του Σφακιανού εμπόρου Δασκαλογιάννη στην Κρήτη(1770-71)-είχε διαμορφωθεί στον λαό η πεποίθηση ότι μόνο με τις δικές του δυνάμεις έπρεπε να πραγματοποιηθεί η μεγάλη επιχείρηση απολύτρωσης από την τυραννεία.Επίσης δεν είχε εμφανισθεί μία ηγετική μορφή ικανή να συνεγείρει τον πληθυσμό,να οργανώσει και να επιβάλει την εξέγερση.

    Τον Μάρτιο του 1821  εξεγέρθηκαν όλοι,πλούσιοι άρχοντες,πρόκριτοι,έμποροι,πλοιοκτήτες και

οπλαρχηγοί ακόμη και οι ευρισκόμενοι  σε επαφή με την τουρκική εξουσία-οι αρματωλοί-οι άνθρωποι των πόλεων,ο αγροτικός πληθυσμός  και οι φτωχοί άνθρωποι.Όλος ο ελληνικός λαός

ποθούσε να ανακτήσει την ελευθερία του.

     Τρεις όχι ιδιαίτερα πλούσιοι ή επιφανείς άνδρες και έμποροι στο επάγγελμα,οι Αθ.Τσακάλωφ,

Νικ.Σκουφάς, Εμμ.Ξάνθος ίδρυσαν με μεγάλη μυστικότητα την Φιλική Εταιρεία-που πρετοίμασε τη λαϊκή εξέγερση-και μύησαν στη συνέχεια  ως μέλη Έλληνες κυρίως  στην Ρωσία και την Μολδοβλαχία.Η φλόγα όμως της Επανάστασης άναψε στον Ελλαδικό χώρο.Στις πολυετείς πολεμικές επιχειρήσεις μέχρι την αποφασιστική ναυμαχία του Ναυαρίνου ,στην ξηρά και τη θάλασσα αγωνίσθηκαν ηρωϊκά και διακρίθηκαν οι Θεοδ.Κολοκοτρώνης,Αθ.Διάκος,Γρηγ.Δικαίος   ήΠαπαφλέσσας,Οδ.Ανδρούτσος,Μαρκ.Μπότσαρης,Γεωρ.Καραϊσκάκης,Ανδρ.Μιαούλης,,Γ.Σαχτούρης,η Μπουμπουλίνα,Κων.ΚανάρηςΔ.Παπανικολής,Ιακ.Τομπάζης και πολλοί άλλοι,γνωστοί και λιγότερο γνωστοί πρωταγωνιστές του εθνικού αγώνα.

   Αξιοσημείωτη  είναι η επίγνωση της στενής σχέσης των Ελλήνων του 1821  με τους ένδοξους αρχαίους προγόνους τους.Οι επαναστατημένοι Έλληνες είχαν συνείδηση της δόξας των αρχαίων

προγόνων  τους και αντλούσαν δύναμη από αυτούς.Χαρακτηριστική είναι η ομιλία  του Θ.Κο-

λοκοτρώνη σε νέους το 1838 στην Πνύκα όπου έλεγε”εις τον τόπον αυτό όπου εγώ πατώ σήμερα

επατούσαν και δημηγορούσαν τον παλαιό καιρό άνδρες σοφοί και άνδρες με τους οποίους δεν

είμαι άξιος να συγκριθώ και ούτε να φθάσω στα ίχνη τους....Σας λέγω μόνο πως ήταν σοφοί και

από εδώ επήραν και εδανείσθησαν τα άλλα έθνη την  σοφίαν τους.Εις τον τόπον τον οποίον κατοι-

κούμεν,εκατοικούσαν οι παλιοί Έλληνες,από τους οποίους και ημείς καταγόμεθα και έλάβαμε το όνομα τούτο....”                                                                                                      

    Στον αντίποδα του εχθρικού Ευρωπαϊκού  περιβάλλοντος των ανακτοβουλίων που έδειχναν απέχθεια προς τις  λέξεις”ελευθερία” και “δημοκρατία” ,σημαντικότατη συνεισφορά  στην έκβαση του αγώνα των επαναστατημένων Ελλήνων είχαν οι Φιλλέλληνες.Με αγάπη  προς την Ελλάδα και τον Ιερό Αγώνα οι Φιλέλληνες συνέδραμαν ηθικά και υλικά την Επανάσταση,ενώ άλλοι ήλθαν στην Ελλάδα και έλαβαν ενεργό μέρος με τα όπλα στο πλευρό των Ελλήνων.

  Αξίζει να αναφερθούμε σε κάποιους από αυτούς που έλαβαν μέρος σε διάφορες μάχες και έπεσαν ηρωϊκά  ή επέζησαν και παρέμειναν στην Ελλάδα μετά την απόκτηση της ανεξαρτησίας της.

-ο Κορσικανός Βαλέστρας ή Βαλέστας,μετείχε στις επιχειρήσεις της Τριπολιτσάς, της  Μεσσηνίας και της Κρήτης και έπεσε στο Ρέθυμνο(14-4-1822)                                                                                    -ο  Κορσικανός Ιωσήφ Αμπάτης,έλαβε μέρος καθόλο τον Ιερό Αγώνα  και παρέμεινε στην Ελλάδα

-ο Πασχάλης Γκαμπίνι,έπεσε στη μάχη του Φαλήρου(6-5-1827)

–        ο πρίγκηπας Παύλος Βοναπάρτης,γιός του Λουκιανού και ανηψιός του Μ.Ναπολέοντος, φονεύθηκε την 5-9-1824

–        ο Κάρολος -Νικόλαος Φαβιέρος ,γενικός διοργανωτής  του τακτικού στρατού

–        ο Ιωσήφ Ροζαλόρ από  τηΝεάπολη,έπεσε στο Μεσολόγγι(1824)

–        ο Πέτρος Τορέλλας  από  τοΤορίνο,έπεσε στη μάχη του Πέττα(1822)

–        ο Κόμης Σαντόρε ντι Σανταρόζα ,έπεσε ηρωϊκά στη Σφακτηρία(7-5-1825)

–        ο Γερμανός Νόρμαν ντ Έρενφελς,έπεσε στο Μεσολόγγι(1822)

–        ο Βαρώνος ντι Γκίλμεν,έπεσε στα Ψαρά (1824)

–        ο Λόρδος Βύρων,μεγάλος Φιλέλληνας,πέθανε στο Μεσολόγγι

–        ο Γεώργιος Κάνιγγ ,μεγάλος Φιλέλληνας-πρωθυπουργός της Αγγλίας

–        ο στρατηγός Τσωρτς,ο Κάρολος Μωραίη,ο ιστορικός Φίνλεϋ,ο Άστιγξ,ο  Γόρδων,οι οποίοι έλαβαν ενεργό μέρος στις επιχειρήσεις κατά των Τούρκων

–        ο  Αμερικανός συνταγματάρχης Γουλιέλμος Ουάνσινκτων(Τάουνζεντ),έπεσε στο Ναύπλιο

(1827)

–        ο Ελβετός Ιωάννης-Γαβριήλ Εϋνάρδος ,προσέφερε μεγάλες υπηρεσίες  και οικονομική βοήθεια

–        ο επίσης Ελβετός Ιάκωβος Μάγερ,  έπεσε  κατά την έξοδο του Μεσολογγίου(10-4-1826)

–        οι  Ναύαρχοι Χέϋδεν,Κόνδριγκτον και Δεριγνύ που ηγήθηκαν της νικηφόρας Ναυμαχίας

 του Ναυαρίνου

 Οι Φιλέλληνες που προσήλθαν και έλαβαν  μέρος στον Ιερό Αγώνα υπολογίζονται περισσότεροι από 1.800.Από αυτούς φονεύθηκαν ή παρέμειναν στην Ελλάδα οι 300.