Μετά από μεγάλες ήττες στις τελευταίες ευρωεκλογές, οι προοδευτικές δυνάμεις στην Ευρώπη βρίσκονται σε δύσκολη θέση.

Η ώθηση για σύγκλιση μεταξύ των σοσιαλιστών της ΕΕ, των αριστερών και των Πρασίνων δεν έχει φέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα και οι βαθιές τους διαιρέσεις δίνουν λίγη ελπίδα για μια άμεση αναβίωση. Οι λόγοι κυμαίνονται από μάχες όσον αφορά το ποιος κυρίως αντιπροσωπεύει την αριστερά, ώς τις προσωπικές φιλοδοξίες και τη δεξιά στροφή αρκετών σοσιαλιστικών κομμάτων σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Σύμφωνα με την EURACTIV Γαλλίας, ο αριστερός ευρωβουλευτής της France Insoumise, Emmanuel Maurel, πρώην σοσιαλιστής, στοχεύει να ενώσει τους Πρασίνους και τους σοσιαλιστές. Συντάσσεται με τον Raphaël Glucksman και τον ανεξάρτητο Ισπανό Πράσινο Ernest Urtasun, καθώς και με άλλους επτά ευρωβουλευτές, για την αναζωογόνηση του πρότζεκτ Progressive Caucus, μιας άτυπης ομάδας βουλευτών της αριστερής ομάδας GUE-NGL, των Πρασίνων και των Σοσιαλιστών.

Η EURACTIV Γαλλίας αναφέρει ότι η διευθύνουσα επιτροπή της ομάδας πραγματοποίησε συνάντηση το καλοκαίρι. Παρόλο που ορισμένοι σοσιαλιστές και πολλοί αριστεροί νομοθέτες της ΕΕ έχουν όρεξη, φαίνεται ότι οι Πράσινοι, οι οποίοι κέρδισαν έδαφος στις τελευταίες ευρωεκλογές, ελάχιστα ανησυχούν, γεγονός που δημιουργεί πρόβλημα για την ανάπτυξη του κινήματος.

Μια πηγή από την GUE-NGL δήλωσε στη EURACTIV.com ότι δεν έχει πραγματοποιηθεί ακόμη καμία επίσημη συνάντηση και ότι μια πρώτη άτυπη συνάντηση θα πραγματοποιηθεί αυτό το μήνα στο Στρασβούργο. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, μόνο τρεις βουλευτές της προηγούμενης διευθύνουσας επιτροπής έχουν επανεκλεγεί σε αυτή τη θητεία και, ως εκ τούτου, οι νεοεισερχόμενοι πρέπει να ενημερωθούν για την πρωτοβουλία.

Στις 8-10 Νοεμβρίου, το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Προοδευτικών Δυνάμεων θα διεξαχθεί στις Βρυξέλλες, το οποίο θα «ελέγξει τα ύδατα» για το μέλλον του έργου. Την ίδια ημέρα, οι Πράσινοι θα πραγματοποιήσουν το συνέδριό τους, ενώ η Ευρωπαϊκή Αριστερά θα πραγματοποιήσει τη συνάντησή της τον Δεκέμβριο.

Στη Γαλλία, προς το παρόν, οι πράσινοι περπατούν μόνοι τους, το σοσιαλιστικό κόμμα βρίσκεται σε πορεία σύγκρουσης με την αριστερή πτέρυγα του, που αντιμετωπίζει τον πειρασμό της France Insoumise, η οποία ιδρύθηκε από τον Jean-Luc Mélenchon. Η δεξιά του πτέρυγα απορροφάται πλήρως από τη La Republique En Marche του Macron.

Στο παρελθόν, ο Mélenchon έχει επικριθεί από ομοϊδεάτες του στην ΕΕ για επιδίωξη προσωπικής ατζέντας ενάντια στα γενικά συμφέροντα της αριστεράς. Αυτό έχει ωθήσει προηγουμένως την Gabriele Zimmer, πρώην πρόεδρο της GUE / NGL, στο να παροτρύνει τα αριστερά κόμματα σε όλη την Ευρώπη να ξεφύγουν από την «αυτοαπομόνωση» και να επιδιώξουν πλειοψηφίες.

(EURACTIV.fr/ Σαράντης Μιχαλόπουλος, EURACTIV.com)

Στη Μαδρίτη, οι σοσιαλιστές (PSOE) και οι αριστεριστές Podemos αγωνίζονται να σχηματίσουν κυβέρνηση συνασπισμού, πριν από την προθεσμία της 22ης Σεπτεμβρίου. Ο εταίρος ενημέρωσης της EURACTIV, EuroEFE, αναφέρει ότι οι εν εξελίξει διαπραγματεύσεις αποδείχτηκαν μια «προσωπική και δύσκολη παρτίδα σκάκι» μεταξύ του πρωθυπουργού Pedro Sánchez και του ηγέτη των Podemos, Πάμπλο Ιγκλέσιας.

Ο Sánchez προσφάτως προσέφερε στους Podemos μια ευρεία «προγραμματική συμφωνία», εστιάζοντας στους στόχους του Iglesias για εξάλειψη της φτώχειας. Αλλά το PSOE έχει πλήρη επίγνωση του γεγονότος ότι δεν μπορεί απλώς να ανοίξει τις πόρτες ενός μελλοντικού υπουργικού συμβουλίου στον «εχθρό» του, επιτρέποντάς του να γίνει ένας Δούρειος Ίππος, ανταγωνιζόμενος ευθέως για τις «πραγματικές» αρχές και την ιδεολογία της αριστεράς.

Σε περίπτωση νέων εκλογών, ο Sánchez δεν είναι σίγουρο ότι θα έχει επαρκή στήριξη για να κυβερνήσει μόνος του, ακόμη και αν νέα σκάνδαλα διαφθοράς συνεχίσουν να χτυπούν το ήδη προβληματικό συντηρητικό κόμμα Partido Popular (PP).

Από την άλλη πλευρά, ο Iglesias φοβάται επίσης ότι μπορεί και να χάσει υποστήριξη σε περίπτωση νέων εκλογών. Κατά την τελευταία εκλογή, οι Podemos κέρδισαν 42 έδρες, ενώ το PSOE 123 έδρες, πολύ μακριά από τις 176 που απαιτούνται για πλειοψηφία.

Ένας αυξανόμενος αριθμός αναλυτών προβλέπουν ότι, στο τέλος της ημέρας, και οι δύο ηγέτες θα κάνουν ένα βήμα πίσω την τελευταία στιγμή.

(Fernando Heller /EuroEFE.EURACTIV.es)

Στη Γερμανία, 30 χρόνια μετά την πτώση του τείχους του Βερολίνου, η Die Linke επιστρέφει στα επίπεδα του 1990. Οι αναλυτές υποδεικνύουν ότι η προεκλογική εκστρατεία χαρακτηρίστηκε από τη σύγκρουση μεταξύ της ακροδεξιάς AfD και του CDU της καγκελαρίου Άνγκελα Μέρκελ. Αυτό οδήγησε τους ψηφοφόρους από την Die Linke, οι οποίοι ήθελαν να ψηφίσουν για το κόμμα, στο να δώσουν την ψήφο τους στο CDU προκειμένου να αποφευχθεί μια ισχυρή δύναμη του AfD.

Ωστόσο, δεν εξηγείται ακόμα η βαθιά πτώση της Die Linke στην ανατολική Γερμανία. Στις κρατικές εκλογές στο Βρανδεμβούργο και τη Σαξονία την 1η Σεπτεμβρίου, η αριστερά έπεσε και στα δύο κράτη από το 19% σε λιγότερο από 11%, ποσοστά που αποτελούν τις ασθενέστερες επιδόσεις στην ανατολική Γερμανία από το 1990.

Ο χαρισματικός πρώην ηγέτης της κοινοβουλευτικής αριστεράς ομάδας Gregor Gysi δήλωσε: «Θα κερδίσουμε μαζί και θα χάσουμε μαζί, για αυτό δεν θέλω προσωπικές μάχες […] πρέπει τώρα να προετοιμαστούμε για τις εκλογές στη Θουριγγία. Μόνο μετά από αυτό μπορούμε να ασχοληθούμε και πάλι με τους εαυτούς μας».

Το κράτος της Θουριγγίας, επίσης πρώην ανατολικογερμανικό κράτος, θα πραγματοποιήσει τις επόμενες εκλογές του στις 27 Οκτωβρίου και θα αποτελέσει κρίσιμο τεστ για την Die Linke.

(Claire Stam, EURACTIV.de)

Στην Πολωνία, η κατάσταση στην αριστερά είναι περίπλοκη. Επί του παρόντος, η αριστερά δεν έχει καμιά αντιπροσωπεία στο κοινοβούλιο, καθώς έπεσε κάτω από το όριο στις εκλογές του 2015.

Φέτος, ωστόσο, σημειώθηκαν κάποιες εξελίξεις. Τώρα υπάρχουν τρία αριστερά κόμματα – η Wiosna (Άνοιξη), η Δημοκρατική Αριστερή Συμμαχία (SLD) και η ακροαριστερά Razem (Μαζί). Για τις ευρωεκλογές, η SLD ένωσε τις δυνάμεις της με τον κεντρώο Ευρωπαϊκό Συνασπισμό και κατάφερε να εκλέξει 5 ευρωβουλευτές στο ΕΚ. Η Wiosna πήρε 6% (3 ευρωβουλευτές), αλλά το αποτέλεσμα θεωρήθηκε ευρέως ως αποτυχία, ενώ το Razem είχε επίσης κακή επίδοση. Μπροστά στις κοινοβουλευτικές εκλογές του Οκτωβρίου, τα τρία κόμματα έχουν ενώσει τις δυνάμεις τους και έχουν μία κοινή επιτροπή – τη Lewica (την Αριστερά).

Στις δημοσκοπήσεις αποδίδουν καλά, ειδικά δεδομένου ότι τα αριστερά κόμματα είναι σχεδόν ανύπαρκτα εδώ και λίγα χρόνια στην πολωνική πολιτική. Οι περισσότερες δημοσκοπήσεις υποδηλώνουν ότι είναι κοντά στο 15%, αλλά το αν αυτός ο συνασπισμός μπορεί να επιβιώσει πέρα από τις εκλογές παραμένει άγνωστο. Η SLD είναι μια μετακομμουνιστική και έντονα φιλοευρωπαϊκή, «τρίτου δρόμου» αριστερά, ενώ η Razem και η Wiosna είναι πιο προοδευτικές και προσελκύουν ένα πιο αστικό και νεανικό εκλογικό σώμα. Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι ευρωβουλευτές από την SLD και τη Wiosna ανήκουν τόσο στο ΕΛΚ και στο S&D

(Łukasz Gadzała, EURACTIV.pl)

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το Εργατικό Κόμμα, με επικεφαλής τον ατάραχο σοσιαλιστή Jeremy Corbyn, σε πρόσφατη δημοσκόπηση βρέθηκε χαμηλότερα από το αναμενόμενο. Δύο δημοσκοπήσεις κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου βρήκαν το κόμμα στο 21%, ενώ οι Συντηρητικοί βρέθηκαν υψηλότερα από το αναμενόμενο, στο 35% των ψήφων.

Υπάρχουν εκείνοι που θα επικεντρωθούν στο ιστορικό των Εργατικών και τις κατηγορίες για αντισημιτισμό εντός του κόμματος, ως το λόγο για τον οποίο το κόμμα βρίσκεται χαμηλά στις πρόσφατες δημοσκοπήσεις. Οι πιο πρόσφατες κατηγορίες εναντίον του Corbyn, ειδικότερα, εξαπολύθηκαν κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, καθώς ο βουλευτής John Mann ανακοίνωσε ότι δεν θα εκπροσωπήσει το κόμμα στις επόμενες εκλογές, λέγοντας ότι ο Corbyn έχει δώσει το «πράσινο φως» στους ρατσιστές και στον αντισημιτισμό, αποτυγχάνοντας να αντιμετωπίσει τις κατηγορίες εναντίον του κόμματος.

«Κάθε φορά που πηγαίνω σε μια συνάντηση με μια ομάδα Εβραίων, ταράσσομαι όταν θέτουν το ζήτημα του Εργατικού Κόμματος και του Corbyn», είπε.

«Είναι αδύνατο να παραμεριστεί ο θυμός που έχω ως προς αυτό. Δεν έχει καταλάβει [ο Corbyn] μόνο το πολιτικό κόμμα μου – έχει καταλάβει την ψυχή και την ηθική του. Ποτέ δεν θα τον συγχωρήσω γι ‘αυτό.»

(Samuel Stolton, EURACTIV.com)

ΡΩΜΗ

«Ελπίδα» για την Αριστερά. Πριν από το καλοκαίρι, η ακροδεξιά φαινόταν ότι θα ελέγχει την Ιταλία για μεγάλο χρονικό διάστημα, αλλά η προσπάθεια του Σαλβίνι να ανατρέψει τον κυβερνώντα συνασπισμό με το Κίνημα Πέντε Αστέρων (M5S) απέτυχε, δίνοντας μια άλλη ευκαιρία λύτρωσης στην ιταλική αριστερά, που ήταν ουσιαστικά εξαφανισμένη.

Ωστόσο, η αλλαγή του παιχνιδιού για την αριστερά της Ιταλίας θα μπορούσε να προέλθει από το Κίνημα Πέντε Αστέρων, το οποίο φαίνεται να κλίνει περισσότερο προς τα αριστερά στο νέο κυβερνώντα συνασπισμό. Το αντι-συστημικό κόμμα επιδιώκει τώρα να ενισχύσει την παρουσία του σε επίπεδο ΕΕ, όπως είχε αναφερθεί στο The Capitals. Σύμφωνα με την L’Espresso, το M5S είναι κοντά στο να συνταχθεί με την Ομάδα των Πρασίνων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. «Είμαστε ανοιχτοί να συζητήσουμε», δήλωσε ο Πρόεδρος των Πρασίνων Φίλιπ Λάμπερτ στην ιταλική εφημερίδα.

(Gerardo Fortuna, EURACTIV.com)

ΑΘΗΝΑ

Μιλώντας στο ετήσιο φόρουμ Ambrosetti στην Ιταλία το περασμένο Σαββατοκύριακο, ο Αλέξης Τσίπρας δήλωσε ότι η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με το δίλημμα των εθνικιστικών πολιτικών και την παθητική αποδοχή των νεοφιλελεύθερων πολιτικών. Πρόσθεσε ότι η απάντηση σε αυτό είναι γενναίες, προοδευτικές και ευρωπαϊκές λύσεις.

Ωστόσο, η ήττα του ΣΥΡΙΖΑ στις τελευταίες εθνικές εκλογές στην Ελλάδα είχε άμεσο αντίκτυπο στην ώθηση για «προοδευτικές» απαντήσεις σε επίπεδο ΕΕ, λαμβάνοντας υπόψη την επιρροή του ΣΥΡΙΖΑ στην Ευρωπαϊκή Αριστερά.

Όσον αφορά τις σχέσεις με το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα (ΠΑΣΟΚ), δεν θα μπορούσαν να είναι χειρότερες. Το ΠΑΣΟΚ είναι το επίσημο μέλος της σοσιαλιστικής οικογένειας της ΕΕ, αλλά ο Τσίπρας προσκαλείται πάντα ως παρατηρητής στις συναντήσεις τους. Οι σχέσεις ΠΑΣΟΚ-ΣΥΡΙΖΑ μπορούν να συγκριθούν με το ισπανικό PSOE και τους Podemos, καθώς και οι δύο σκοπεύουν να καταλάβουν το αριστερό τμήμα του πολιτικού φάσματος.

Όμως, το ΠΑΣΟΚ έχει υποστεί τεράστια πίεση, καθώς ένας αυξανόμενος αριθμός των μελών του έχει μετακινηθεί είτε στο ΣΥΡΙΖΑ είτε στη Νέα Δημοκρατία (ΕΛΚ). Υπάρχει επίσης μια συνεχιζόμενη μάχη εντός του ΣΥΡΙΖΑ: μια πτέρυγα πρόθυμη να μετατρέψει το κόμμα σε μια πιο κεντρώα προοδευτική δύναμη και μια μειοψηφία που το θέλει να επιμένει σε αυστηρά αριστερές γραμμές.

(Σαράντης Μιχαλόπουλος, EURACTIV.com)

ΜΡΑΤΙΣΛΑΒΑ / ΠΡΑΓΑ / ΒΟΥΚΟΥΡΕΣΤΙ

Στη Σλοβακία, οι διάφορες αριστερές πολιτικές δυνάμεις απορροφήθηκαν από την SMER-SD το 2004, πράγμα που διέλυσε αποτελεσματικά κάθε ανταγωνισμό στην αριστερή πλευρά. Η SMER-SD βρίσκεται στην εξουσία από το 2006 και διεκόπη μόνο για ένα μικρό χρονικό διάστημα από την κυβέρνηση της Iveta Radičová (2010-2012).

Ενώ η σοσιαλδημοκρατία είναι η επίσημη ιδεολογία, είναι ακόμα μακριά από τον σοσιαλισμό όπως αυτός γίνεται αντιληπτός στις δυτικές δημοκρατίες. H EURACTIV Σλοβακίας αναφέρει ότι το SMER-SD είναι ένα αρκετά εθνικιστικό-συντηρητικό, λαϊκιστικό κόμμα και οι εκπρόσωποί του δεν παραλείπουν συχνά από το να φλερτάρουν με την ξενοφοβία, κάτι που έχει προκαλέσει πολλά βλέμματα απορίας στην σοσιαλιστική οικογένεια της ΕΕ. Τα νέα κόμματα που αμφισβητούν σήμερα την πολιτική κυριαρχία της SMER-SD δεν αυτοχαρακτηρίζονται ως αριστερά ή σοσιαλδημοκρατικά, αλλά μάλλον ως «προοδευτικά» ή «κεντρώα».

Ομοίως, στη Ρουμανία, το κυβερνών σοσιαλιστικό κόμμα (PSD) είναι το «μαύρο πρόβατο» της σοσιαλιστικής οικογένειας της ΕΕ. Ορισμένα σκάνδαλα με τους βουλευτές του σε συνδυασμό με τη συντηρητική λαϊκιστική στροφή του κόμματος, τους έχει κατατάξει ως τους «Orban των σοσιαλιστών της ΕΕ».

Η Συμμαχία USR (Κόμμα Barna) και +Plus (κόμμα του Dacian Ciolos), και τα δύο φιλοευρωπαϊκά και έντονα επικριτικά απέναντι στη κυβέρνηση συνασπισμού, είναι έτοιμα να επωφεληθούν από τη συνεχιζόμενη πολιτική αναταραχή μετά την αποχώρηση ενός κατώτερου εταίρου του συνασπισμού.

Τα δύο κόμματα απολαμβάνουν την υποστήριξη του κεντρώου Renew Europe (πρώην ALDE) και δεν επιθυμούν να εισέλθουν σε μια κυβέρνηση χωρίς σαφή κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Σε περίπτωση που περάσει μια πρόταση μομφής, η κεντροδεξιά PNL (ΕΛΚ) δήλωσε ότι είναι έτοιμη να κυβερνήσει και είναι πιθανό η PSD να μη καταφέρει να φτάσει στον δεύτερο γύρο των επερχόμενων προεδρικών εκλογών, για πρώτη φορά στην ιστορία της.

Στην Πράγα, και οι δύο μικρότεροι κυβερνητικοί εταίροι, οι Σοσιαλδημοκράτες (KSSC) και οι Κομμουνιστές (KSČM), βοηθούν τη σημερινή κυβέρνηση να διατηρείται ζωντανή, αλλά ταυτόχρονα χάνουν ψηφοφόρους από το μεγαλύτερο κόμμα του κυβερνητικού συνασπισμού ANO. Το ČSSD (πρώην S&D) αποτελούσε σημαντική πολιτική δύναμη, αλλά τώρα λαμβάνει μόλις 6% στις τελευταίες δημοσκοπήσεις. Το KSČM (GUE/NGL) για πρώτη φορά στην ιστορία μετά την επανάσταση έπεσε κάτω από το όριο του 5%. Παρόλ’ αυτά, η στενή συνεργασία μεταξύ των δύο είναι απίθανη λόγω ιστορίας.

(Zuzana Gabrižová, EURACTIV.sk/ Ondřej Plevák, EURACTIV.cz)

ΖΑΓΚΡΕΜΠ / ΛΟΥΜΠΛΙΑΝΑ

Πριν από τις ευρωεκλογές, η Κροατία είχε ένα κεντροαριστερό κόμμα (SDP – S&D) και ένα ριζοσπαστικό αριστερό (Ανθρώπινη Ασπίδα), το οποίο στόχευε να δημιουργήσει μια κοινή πτέρυγα στο Ευρωκοινοβούλιο με το ιταλικό Κίνημα Πέντε Αστέρων, αλλά εξέλεξε μόνο έναν ευρωβουλευτή και ως εκ τούτου, κάθε σχέδιο κατέρρευσε.

Ο μόνος εκλεγμένος ευρωβουλευτής θέλει τώρα να παραμείνει ανεξάρτητος, καθώς δήλωσε ότι η θητεία του ως ευρωβουλευτής, θα τον βοηθήσει να επιλύσει ορισμένα προσωπικά οικονομικά ζητήματα. Το SDP κατόρθωσε να εκλέξει τρεις ευρωβουλευτές συν ένα μετά το Brexit. Το SDP δεν σκοπεύει να έχει επαφές με την Ανθρώπινη Ασπίδα.

Στη Σλοβενία, η κατάσταση είναι μοναδική: το ριζοσπαστικό αριστερό κόμμα Levica (μέλος της Ευρωπαϊκής Αριστεράς) ανήκει στην αντιπολίτευση, αλλά υποστηρίζει το συνασπισμό μειοψηφίας. Οι Σλοβένοι Σοσιαλδημοκράτες (SD-S & D), που είναι μέλη του συνασπισμού, δεν έχουν ιδιαίτερη σχέση με την Αριστερά.

(Željko Trkanjec, EURACTIV.hr)

[Το άρθρο δημοσιεύθηκε στα Αγγλικά, ως κύριο μέρος της χθεσινής έκδοσης του The Capitals, με επιμέλεια Σαράντη Μιχαλόπουλου και Samuel Stolton]

[Το άρθρο μεταφράστηκε στα Ελληνικά από τη Σοφία Ελανίδου με επιμέλεια Θοδωρή Καραουλάνη]